Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi: Thạc sĩ Lê Phương | Nơi công tác: Nhất Nam Y Viện

Viêm amidan ở trẻ em là bệnh lý đường hô hấp thường gặp, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Bệnh hoàn toàn có thể trị dứt điểm nếu phát hiện sớm, điều trị theo phác đồ hợp lý, hiệu quả. Ba mẹ nên chủ động tìm hiểu thông tin về bệnh để có cách điều trị và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. 

Viêm amidan ở trẻ - bệnh lý hô hấp thường gặp
Viêm amidan ở trẻ – bệnh lý hô hấp thường gặp

Viêm amidan ở trẻ em là bệnh gì? Bệnh có nguy hiểm không?

Amidan là tổ chức lympho nằm ở phần cuối cuống họng. Bình thường, tổ chức này có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các yếu tố tác nhân ngoài môi trường xâm nhập qua đường hô hấp. Tuy nhiên, khi amidan bị kích thích quá nhiều và liên tục có thể hình thành sự viêm nhiễm và gây bệnh. 

Viêm amidan ở trẻ là bệnh lý hô hấp phổ biến, đặc biệt ở trẻ tuổi dậy thì. Bệnh là tình trạng sưng viêm các tổ chức lympho ở cuối cuống họng, gây đau và phù nề, tấy đỏ. Tình trạng này khiến trẻ bị nghẹn họng, khó nuốt, ăn uống không ngon miệng và nhiều bất tiện khác trong cuộc sống sinh hoạt. 

Ở trẻ em, bệnh có thể gặp với hai dạng chính:

  • Viêm amidan cấp tính: Ở giai đoạn khởi phát, triệu chứng bệnh không rõ ràng và dễ nhầm với các tình trạng bệnh lý hô hấp khác. Nếu phát hiện và điều trị sớm ở giai đoạn này, việc chữa trị sẽ đơn giản hơn nhiều (có thể không cần dùng thuốc)
  • Viêm amidan mãn tính: Đây là tình trạng bệnh phát triển nặng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Các biểu hiện bệnh ở giai đoạn này có xu hướng trầm trọng hơn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm khác. Trẻ nhỏ cần điều trị càng sớm càng tốt không để bệnh tiếp tục phát triển.

Nguyên nhân gây viêm amidan ở trẻ

Viêm amidan ở trẻ em thường xuất hiện nhất ở lứa tuổi từ 4-10 tuổi. Bởi, đây là thời điểm amidan hoạt động mạnh nhất và dễ bị tác động, tổn thương bởi các yếu tố bên ngoài.

Tình trạng này có thể gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, cụ thể như:

  • Virus, vi khuẩn: Nguyên nhân chủ yếu gây các bệnh lý hô hấp là do virus, vi khuẩn. Trong đó, chủ yếu là nhóm vi khuẩn yếm khí, tụ cầu, liên cầu,…gặp điều kiện thuận lợi, xâm nhập và gây bệnh ở amidan. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ kê đơn và chỉ định sử dụng kháng sinh để điều trị.
  • Do cấu trúc amidan: Vị trí amidan sau hầu họng có nhiều khe, hốc – môi trường thuận lợi cho sự trú ẩn của các tác nhân gây viêm nhiễm. 
  • Ảnh hưởng của thời tiết: Thời tiết thay đổi đột ngột khiến cơ thể không kịp thích ứng, tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh đường hô hấp xâm nhập. 
  • Hệ miễn dịch suy yếu: Các bệnh lý đường hô hấp dễ xảy ra ở người có hệ miễn dịch suy yếu (trẻ em, người già, người có các bệnh lý nền phải thường xuyên dùng thuốc)
Vệ sinh không sạch sẽ là nguyên nhân gây bệnh lý đường hô hấp
Vệ sinh không sạch sẽ là nguyên nhân gây bệnh lý đường hô hấp
  • Vệ sinh không sạch sẽ: Trẻ nhỏ chưa có tính chủ động trong việc vệ sinh răng miệng nên rất dễ mắc các bệnh về hô hấp cũng như bệnh răng miệng.
  • Biến chứng của các bệnh lý hô hấp khác: Viêm amidan còn có thể là biến chứng của các bệnh lý về tai mũi họng khác như viêm họng, viêm tai, viêm mũi,…..

Xác định chính xác nguyên nhân gây viêm amidan là điều quan trọng để có phương hướng điều trị phù hợp. 

Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm amidan ở trẻ

Nhận biết viêm amidan ở trẻ càng sớm càng giúp việc điều trị nhanh chóng và dứt điểm hoàn toàn. Ở giai đoạn mới khởi phát, các biểu hiện của bệnh thường dễ nhầm lẫn với một số bệnh lý hô hấp khác.

Do đó, ba mẹ cần chú ý đến sức khỏe của bé và sớm phát hiện các triệu chứng như:

  • Sốt cao: Ở giai đoạn cấp tính sẽ có triệu chứng sốt cao, thường sốt theo cơn, cao trên 38,5 độ C. Nhiệt độ có thể lên đến 39-40 độ C và tiềm ẩn nguy cơ co giật ảnh hưởng đến trí não và sự nhận thức của trẻ
  • Amidan sưng, tấy đỏ: Trẻ bị sưng to hai bên amidan, xuất hiện kèm theo các hốc mủ, đốm trắng gây khó chịu dữ dội
  • Đau họng dữ dội: Do amidan bị viêm nên trẻ thường có biểu hiện đau rát, nuốt khó và đau khi nuốt
Sưng to hai bên amidan là biểu hiện đặc trưng
Sưng to hai bên amidan là biểu hiện đặc trưng
  • Ho: Trẻ có biểu hiện ho, có thể là ho khan, ho có đờm, ho xuất tiết (có dịch mủ, màu trắng đục hoặc vàng/xanh)
  • Khó nuốt, nghẹn họng: Do amidan sưng to nên trẻ thường bị nghẹn họng, khó nuốt. Trẻ thường xuyên bị sặc khi ăn, khi uống nước, chán ăn, bỏ bữa

Tùy từng đối tượng mà có những biểu hiện riêng khác. Do đó, để đảm bảo xác định đúng các triệu chứng của bệnh, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt. Không tự ý điều trị bằng thuốc cho trẻ khi chưa có chỉ định thăm khám từ bác sĩ chuyên khoa

Viêm amidan ở trẻ nhỏ có chữa được không? Bao lâu thì khỏi?

Tình trạng viêm amidan ở trẻ không phải bệnh lý nghiêm trọng. Nếu được phát hiện ở những giai đoạn đầu, các biểu hiện mới khởi phát thì việc điều trị tương đối dễ dàng, có thể không cần dùng thuốc. Trẻ có thể khỏi hoàn toàn sau 5-7 ngày tích cực điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ

Tuy nhiên, viêm amidan cũng có thể diễn tiến thành dạng mãn tính. Khi đó, việc điều trị sẽ cần nhiều thời gian hơn và phức tạp hơn. Nếu điều trị với phác đồ phù hợp, trẻ có thể khỏi sau 2 tuần

Ở giai đoạn mãn tính, tình trạng viêm nhiễm amidan cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây biến chứng cho trẻ. Cụ thể các biến chứng phải kể đến là:

  • Biến chứng tại vị trí viêm nhiễm: Áp xe quanh amidan hình thành các hốc mủ trắng nghiêm trọng hơn; khó chữa hơn
  • Biến chứng tại các cơ quan lân cận: Viêm mũi, viêm thanh quản, viêm khí quản, viêm xoang,….
  • Biến chứng toàn thân: Gây các bệnh lý liên quan đến tim, thận, khớp,….nghiêm trọng và khó điều trị hơn 

Khám và chẩn đoán viêm amidan ở trẻ như thế nào?

Ba mẹ nên chủ động đưa trẻ đi khám ngay khi có các biểu hiện đầu tiên của viêm amidan. Lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh có chuyên khoa phù hợp cho đối tượng trẻ em.

Đầu tiên, để nhận định về tình trạng bệnh của trẻ, bác sĩ cần tiến hành thăm khám với phương pháp:

  • Hỏi đáp thăm khám lâm sàng: Bước này được tiến hành với ba mẹ của trẻ để bước đầu nhận định về tình trạng bệnh (một số câu hỏi như mức độ ho? ăn uống như thế nào? đau nhức ở vị trí nào?)
  • Soi tai, mũi, họng: Dùng dụng cụ y tế chuyên dụng để kiểm tra mức độ viêm nhiễm, vị trí ổ nhiễm khuẩn 
  • Kiểm tra hạch ở cổ: Sờ nắn để xác định xem có tình trạng sưng hạch bạch huyết hay không, nghe tiếng ran ở phổi và kiểm tra lách 
  • Làm các xét nghiệm cần thiết: Bác sĩ có thể chỉ định cho trẻ thực hiện một số xét nghiệm để xác định chính xác loại virus, vi khuẩn gây bệnh. Các xét nghiệm thường được chỉ định như xét nghiệm máu, xét nghiệm dịch tiết từ người bệnh

Cách điều trị bệnh viêm amidan ở trẻ hiệu quả

Tùy mức độ bệnh viêm amidan ở trẻ mà có phương pháp điều trị cho phù hợp. Ở giai đoạn cấp tính mới khởi phát, trẻ có thể chỉ cần một số biện pháp cải thiện triệu chứng tại nhà.

Tuy nhiên, ở tình trạng nặng hơn khi các biểu hiện diễn tiến cấp tính, người bệnh đi khám và điều trị bằng thuốc theo phác đồ để nhanh chóng dứt điểm. 

Điều trị bằng phương pháp Tây y

Sử dụng thuốc Tây y thường chỉ định trong các trường hợp viêm amidan do nhiễm khuẩn, nhiễm virus. Khi đó, trẻ thường được chỉ định dùng thuốc kháng sinh cùng với các nhóm thuốc cải thiện triệu chứng khác.

Điều trị bằng thuốc Tây y hiệu quả nhanh chóng
Điều trị bằng thuốc Tây y hiệu quả nhanh chóng

Với thuốc kháng sinh, bác sĩ thường kê những nhóm kháng sinh an toàn, tác dụng dược lý vừa đủ mạnh để kìm và diệt khuẩn. Đồng thời, liều lượng kê dựa vào cân nặng và độ tuổi của trẻ. Cụ thể, các nhóm kháng sinh thường kê như sau:

  • Kháng sinh nhóm Penicillin (Amoxicillin; Ampicillin; ….): Đây là nhóm kháng sinh tương đối an toàn, chi phí thấp, phổ diệt khuẩn phù hợp cho các dạng viêm nhiễm tại amidan. Tuy nhiên, một vài trường hợp có cơ địa dị ứng penicillin nên cần thận trọng khi sử dụng
  • Kháng sinh nhóm Cephalosporin: Kê trong trường hợp trẻ có tiền sử dị ứng với penicillin. Kháng sinh nhóm này cũng tương đối an toàn và được sử dụng phổ biến. Ba mẹ lưu ý phải sử dụng cho trẻ theo liều lượng trong đơn kê của bác sĩ
  • Kháng sinh nhóm Macrolid: Nhóm này có hoạt tính kháng khuẩn mạnh hơn, áp dụng cho các trường hợp nhiễm khuẩn nặng. Cũng cần kiểm soát chặt chẽ trong quá trình điều trị bằng kháng sinh nhóm này, tránh các biến chứng có thể xuất hiện. 

Ngoài nhóm thuốc kháng sinh, bác sĩ thường chỉ định thêm một số nhóm thuốc điều trị triệu chứng, cụ thể như: 

  • Thuốc kháng viêm corticoid: Hỗ trợ làm lành các ổ viêm loét, giảm sưng tấy amidan và cải thiện triệu chứng khó chịu ở trẻ em
  • Thuốc giảm ho: Giảm tình trạng ho ở trẻ, đặc biệt là ho về đêm ảnh hưởng đến giấc ngủ
  • Thuốc giảm đau, hạ sốt: Dùng cho trẻ trong trường hợp viêm amidan gây sốt cao (nhiệt độ lên trên 38,5 độ C). Nên sử dụng dạng thuốc phù hợp cho đối tượng này, cụ thể là dạng viên đặt, dạng bột pha uống,…..
  • Thuốc chống phù nề : Kê với mục đích giảm sưng viêm, tấy đỏ tại amidan

Với các thuốc Tây y, ba mẹ tuyệt đối lưu ý phải dùng theo đúng phác đồ mà bác sĩ chỉ định. Không tự ý thay đổi thuốc, ngưng điều trị khi thấy các biểu hiện thuyên giảm. Việc dùng thuốc không theo liều có thể dẫn đến hiện tượng “nhờn thuốc” – ảnh hưởng đến việc điều trị các bệnh khác sau này.

Mẹo dân gian chữa viêm amidan ở trẻ tại nhà

Với tình trạng viêm amidan ở trẻ giai đoạn đầu, các biểu hiện chưa diễn tiến nặng, ba mẹ có thể tham khảo một số bài thuốc dân gian tại nhà. Các mẹo này đa số đều tương đối lành tính, chế biến và sử dụng đơn giản, hỗ trợ cải thiện các triệu chứng tương đối hiệu quả.

Một số phương pháp điều trị tại nhà phải kể đến như sau:

  • Súc miệng bằng nước muối: Hòa một lượng muối hạt vào nước ấm, khuấy đều đến tan hoàn toàn. Hướng dẫn trẻ súc miệng hàng ngày với tần suất tối thiểu 2 lần để nhanh chóng cải thiện triệu chứng.
  • Uống mật ong – chanh: Vắt chanh lấy phần nước cốt, trộn với mật ong nguyên chất. Ngậm một thìa ở cổ họng và nuốt xuống từ từ. Dùng mỗi ngày 2-3 lần và kiên trì sử dụng liên tục 5 ngày để thấy hiệu quả (Không áp dụng mẹo này cho trẻ nhỏ dưới 1 tuổi)
Uống mật ong chanh điều trị viêm amidan ở trẻ em
Uống mật ong chanh điều trị viêm amidan ở trẻ em
  • Mẹo điều trị từ nghệ vàng: Hòa một lượng bột nghệ phù hợp vào nước ấm, thêm một ít muối. Khuấy đều và sử dụng để súc miệng hàng ngày (3-4 lần/ngày)

Ba mẹ lưu ý không lạm dụng các mẹo dân gian trong trường hợp bệnh diễn tiến nặng, các triệu chứng xuất hiện rõ ràng hơn. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng.

Bài thuốc Đông y trị viêm amidan

Ngoài sử dụng thuốc kháng sinh, mẹo dân gian, phụ huynh có thể chữa viêm amidan hiệu quả, an toàn cho trẻ nhỏ bằng thuốc Đông y. Phương pháp này tương đối an toàn và thân thiện với cơ địa của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, để có liệu trình điều trị hiệu quả nhất, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám tại các cơ sở Đông y uy tín để bác sĩ sẽ trực tiếp thăm khám và kê thuốc theo thể trạng của trẻ.

Thuốc Đông y chữa viêm amidan mủ hiệu quả
Thuốc Đông y chữa viêm amidan mủ hiệu quả

Cách chăm sóc phòng ngừa viêm amidan ở trẻ em

Viêm amidan ở trẻ em là bệnh lý hô hấp khá phổ biến, tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến sức khỏe chung của trẻ. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa là điều cần thiết để ngăn ngừa bệnh lý hô hấp này. Cụ thể như sau:

  • Vệ sinh mũi họng hàng ngày với nước muối sinh lý. Lưu ý không khạc nhổ quá mạnh gây tổn thương cổ họng, tạo điều kiện cho sự phát triển của tác nhân gây bệnh
  • Giữ ấm cho cơ thể khi thay đổi thời tiết, đặc biệt là vùng cổ họng
  • Uống nhiều nước, hạn chế uống nước quá lạnh thường xuyên. Có thể uống nước ép, nước rau củ bổ sung sức đề kháng cho cơ thể
Thăm khám sức khỏe thường xuyên để phát hiện bệnh ở giai đoạn khởi phát
Thăm khám sức khỏe thường xuyên để phát hiện bệnh ở giai đoạn khởi phát
  • Bổ sung các nhóm thực phẩm tăng cường sức đề kháng cho trẻ (rau củ, hoa quả, thực phẩm giàu vitamin)
  • Nếu sử dụng điều hòa nhiệt độ cho trẻ, cần lưu ý điều chỉnh nhiệt độ phù hợp, không để quá thấp ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ
  • Đeo khẩu trang và mang trang phục bảo hộ phù hợp nếu đưa trẻ ra ngoài, đặc biệt là đến nơi đông người
  • Luyện tập cho trẻ thói quen vận động hàng ngày để nâng cao sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch
  • Đưa trẻ đi thăm khám sức khỏe khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào

Viêm amidan ở trẻ em là bệnh lý hô hấp thường gặp và có thể diễn tiến mãn tính, gây biến chứng nếu không điều trị kịp thời. Ba mẹ nên chủ động đưa trẻ đi khám nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về sức khỏe. Điều trị theo chỉ định của bác sĩ kết hợp với việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp các biểu hiện bệnh nhanh chóng cải thiện dứt điểm.

Câu hỏi thường gặp
“Viêm amidan có gây sốt không? Có cần đi khám không?”. Thực tế, sốt là biểu hiện thường thấy của bất kỳ bệnh lý viêm nhiễm nào. Tuy nhiên, với viêm amidan, biểu hiện sốt có gì đặc biệt? Có phải biểu hiện đặc trưng không? Làm thế nào để xử lý tình trạng này? Mọi câu trả lời đều...
Bất cứ ai ở mọi lứa tuổi đều có thể bị viêm amidan, phổ biến nhất là trẻ ở độ tuổi từ 5 đến 15. Khác với dạng cấp tính, viêm amidan mãn tính ở trẻ thường dai dẳng, khó chữa và tiềm ẩn không ít nguy cơ cho sức khỏe. Vậy, cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị...
“Viêm amidan uống thuốc gì cho hiệu quả tốt?”. Đây là vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm với mong muốn trị dứt điểm tình trạng viêm amidan. Bệnh lý này gây các triệu chứng khó chịu và tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng. Cùng giải đáp thông tin qua bài viết và có hướng điều trị phù...
“Cắt amidan có nguy hiểm không?” - Nỗi lo luôn thường trực của nhiều người bệnh khi mắc các chứng viêm nhiễm amidan và được chỉ định cắt bỏ. Chủ động bổ sung thêm kiến thức về phương pháp này sẽ giúp người bệnh hình dung rõ hơn và bớt lo lắng hơn khi điều trị. Cùng các chuyên gia...
Có nên cắt amidan hay không là thắc mắc phổ biến của đa số mọi người khi gặp các chứng bệnh liên quan đến amidan. Cắt amidan là phương pháp điều trị các triệu chứng đau tức, sưng đau, ngứa họng,... Tuy nhiên, cách chữa này cũng có những ảnh hưởng và nguy cơ nhất định mà không phải ai...
Cắt amidan bằng coblator - phương pháp điều trị mới hiện đại, khắc phục được các tình trạng viêm nhiễm amidan, giảm đau đơn, khó chịu cho người bệnh. Vậy, phương pháp thực hiện như thế nào? Có gây đau không? Chi phí và địa chỉ chữa trị uy tín ở đâu? Tất cả những thông tin trên sẽ được...
Cắt amidan là tiểu phẫu điều trị triệu chứng đau, sưng tại cổ họng, được chỉ định khi tình trạng viêm amidan kéo dài và quá phát. Vậy cắt amidan có đau không? Bao lâu thì hết đau? Tạp chí Đông y sẽ giúp bạn tìm hiểu vấn đề này ở bài viết dưới. Các phương pháp cắt amidan hiện...
“Cắt amidan bao lâu thì lành?” Vấn đề luôn được quan tâm hàng đầu khi người bệnh được chỉ định thực hiện thủ thuật y tế này để điều trị viêm amidan. Chủ động tìm hiểu thêm các kiến thức về bệnh sẽ giúp người bệnh có cái nhìn rõ nhất về thủ thuật cắt amidan và yên tâm điều...
Cắt amidan xong có được đánh răng không là thắc mắc được nhiều người bệnh quan tâm. Trường hợp, người bệnh không vệ sinh khoang miệng sạch sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn vi rút gây hại. Ngược lại, người bệnh đánh răng, vệ sinh không đúng cách sẽ ảnh hưởng đến vết mổ và tình trạng bệnh nghiêm...
Cắt amidan có bị viêm họng nữa không là câu hỏi thường gặp. Viêm amidan và viêm họng đều là các bệnh lý hô hấp, chúng khác nhau nhưng có mối liên quan chặt chẽ, biểu hiện rất dễ nhầm lẫn. Bài viết sau sẽ giúp người bệnh hiểu rõ hơn và giải đáp được liệu rằng sau khi thực...

Chuyên khoa
Nhóm bệnh
Cách chữa liên quan

Chuyên gia tư vấn


Top phòng khám điều trị Viêm Amidan Ở Trẻ Em bằng YHCT


Bài viết liên quan