Viêm tai giữa: Nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị hiệu quả

Viêm tai giữa là căn bệnh phổ biến ở mọi lứa tuổi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng của người bệnh. Theo đó, nếu người bệnh không phát hiện sớm và tuân thủ các nguyên tắc điều trị của bác sĩ có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bệnh viêm tai giữa là gì? Phân loại cấp bệnh

Theo các chuyên gia y tế cho biết, viêm tai giữa là một nhóm các bệnh gây viêm ở tai giữa thường xuất phát từ một nhiễm trùng đường hô hấp trước đó lây sang mà chủ yếu là vùng họng. Khi ống tai nối với vùng họng bị tắc do viêm họng, đờm sẽ khiến dịch tụ lại phía sau màng nhĩ tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn trong dịch sinh sôi và phát triển, một số ít còn lại thì do tác động của yếu tố bên ngoài.

Viêm tai giữa là bệnh gì? 
Viêm tai giữa là nhóm bệnh gây viêm ở tai

Bệnh diễn tiến qua hai dạng chính là viêm tai giữa cấp tính và viêm tai giữa có dịch tiết. Thông thường, người bệnh sẽ khỏi sau khoảng 7 – 15 ngày nếu điều trị sớm, đúng cách. Tuy nhiên vẫn có đến 30% người bệnh bị viêm tai giữa để bệnh kéo dài dai dẳng gây biến chứng nguy hiểm cụ thể như:

  • Viêm tai giữa cấp: Do tình trạng viêm nhiễm kéo dài kết hợp với không điều trị đúng cách gây tổn thương tai giữa, màng nhĩ nặng hơn có thể làm chảy dịch liên tục, suy giảm thính lực…
  • Viêm tai giữa có dịch tiết: Bệnh thường không có các triệu chứng rõ ràng, đôi khi có cảm giác nặng tai, ù hoặc ngứa tai hay còn được gọi là tai giữa có dịch không gây nhiễm trùng.

Do đó người bệnh cần chủ động tìm hiểu những kiến thức liên quan đến đầu bệnh để phát hiện và điều trị bệnh sớm nhất, tránh những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống, sức khỏe của chính mình.

Những đối tượng dễ mắc bệnh nhất

Viêm tai giữa là bệnh lý nguy hiểm có thể gặp ở mọi đối tượng. Tuy nhiên, bệnh thường xảy ra với những người có hệ miễn dịch, sức đề kháng yếu do đó dễ bị các vi khuẩn gây bệnh tấn công, xâm nhập. Cụ thể như sau:

Trẻ em là đối tượng dễ mắc bệnh viêm tai giữa
Trẻ em là đối tượng dễ mắc bệnh viêm tai giữa
  • Viêm tai giữa trẻ em: Trẻ em là đối tượng dễ mắc bệnh viêm tai giữa do cơ thể chưa hoàn thiện, hệ miễn dịch yếu kém.
  • Cơ địa nhạy cảm: Sự thay đổi đột ngột của thời tiết khiến cơ thể không thích ứng kịp.
  • Người trưởng thành: Người trưởng thành cũng có nguy cơ mắc bệnh cao đặc biệt là nam giới, người thường xuyên sử dụng các chất kích thích như rượu, bia…
  • Người cao tuổi: Người già sức để kháng suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập.
  • Phụ nữ có thai: Thông thường khi có thai hệ miễn dịch trong cơ thể phụ nữ bị suy giảm nên các tác nhân gây bệnh dễ dàng xâm nhập.

Để điều trị dứt điểm bệnh viêm tai giữa cần rất nhiều thời gian nhất là những đối tượng trên. Do đó, để quá trình điều trị được rút ngắn và tránh được những biến chứng nguy hiểm bạn nên đến các cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và điều trị khi xuất hiện các dấu hiệu của bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh viêm tai giữa do đâu?

Nguyên nhân chính gây bệnh viêm tai giữa là do các loại virus, vi khuẩn phát triển trong tai giữa bắt nguồn từ các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp như ho, cảm cúm, viêm họng, viêm mũi… Ngoài ra bệnh lý này có thể do một số nguyên nhân khác như:

Cơ thể mắc một số bệnh hô hấp có nguy cơ cao bị viêm tai giữa
Cơ thể mắc một số bệnh hô hấp có nguy cơ cao bị viêm tai giữa
  • Ảnh hưởng các bệnh hô hấp: Bệnh viêm họng, viêm mũi, viêm xoang, viêm amidan kéo dài cũng có thể dẫn đến bệnh viêm tai giữa.
  • Do chấn thương: Người bệnh có tiền sử chấn thương gây thủng màng nhĩ cũng là một trong những nguyên nhân gây bệnh viêm tai giữa.
  • Do cơ thể chưa hoàn thiện: Trường hợp này chỉ xảy ra đối với trẻ em sơ sinh đo kích thước và hình dạng ống Eustachian chưa phát triển hoàn thiện tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.
  • Môi trường sống: Thường xuyên tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm, chất lượng không khí kém cũng tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh viêm tai giữa.
  • Thay đổi thời tiết đột ngột: Thời điểm chuyển mùa, thời tiết thay đổi liên tục khiến cơ thể không thích ứng kịp.

Bên cạnh đó, một số yếu tố khác như tuổi tác, khói thuốc lá, chế độ sinh hoạt… cũng là một trong những tác nhân gây bệnh viêm tai giữa. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe của chính mình bạn cần hạn chế tiếp xúc và phòng tránh những tác nhân này.

Triệu chứng viêm tai giữa là gì?

Triệu chứng bệnh viêm tai giữa phụ thuộc rất lớn vào độ tuổi, tình trạng bệnh của mỗi người. Cụ thể như sau:

Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm tai giữa
Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm tai giữa

Với trẻ em:

  • Thường sốt cao từ 39 đến 40 độ C.
  • Trẻ quấy khóc nhiều, không chịu ăn uống.
  • Về đêm trẻ không chịu ngủ, luôn khó chịu, dễ nổi nóng.
  • Xuất hiện dịch chảy ra từ tai, sưng, đỏ tai.
  • Trẻ phản ứng chậm với âm thanh
  • Trẻ sơ sinh thường hay gãi, dụi vào trong tai, trẻ biết nói sẽ kêu đau, ngứa tai.
  • Trẻ bị rối loạn tiêu hóa, đi vệ sinh nhiều lần, phân lỏng.

Với người lớn:

Ngoài những triệu chứng bệnh như trẻ em, người trưởng thành có thể xuất hiện thêm một số biểu hiện như:

  • Đau nhức tai kèm ngứa ngáy, khó chịu
  • Hay bị ù tai, khó nghe.
  • Dịch tai bị chảy ra ngoài và có mùi tanh, hôi.
  • Phản ứng với âm thanh chậm.
  • Buồn nôn và hay ói mửa.
  • Nếu bệnh kéo dài có thể bị sưng tai, nổi hạch.
  • Cơ thể mệt mỏi, không thể tập trung làm việc.

Những triệu chứng này thường xuất hiện ở một hoặc cả hai bên tai sau đó giảm nhẹ và tái diễn trong khoảng 3 tháng. Trong giai đoạn này nếu người bệnh không điều trị kịp thời sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe.

Bệnh viêm tai giữa có tự khỏi được không? Có nguy hiểm không?

Trả lời câu hỏi “bệnh viêm tai giữa có tự khỏi được không?” các chuyên gia y tế cho biết: Bệnh viêm tai hầu như KHÔNG THỂ TỰ KHỎI, đa số các trường hợp bị bệnh viêm tai giữa rất khó để điều trị dứt điểm nếu không có sự can thiệp đúng cách, kịp thời. 

Viêm tai giữa gây suy giảm thính lực, ảnh hưởng nghiêm trọng
Viêm tai giữa gây suy giảm thính lực, ảnh hưởng nghiêm trọng

Đặc biệt với những người bệnh chủ quan, không chịu điều trị có thể diễn tiến nghiêm trọng và để lại một số biến chứng nguy hiểm như:

  • Suy giảm thính lực: Đây là biến chứng phổ biến, thường gặp nếu không điều trị kịp thời sẽ khiến bệnh nặng hơn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến màng nhĩ, thậm chí là mất thính lực vĩnh viễn.
  • Ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ: Khi trẻ bị viêm tai lâu ngày ngoài suy giảm thính lực có thể dẫn đến điếc, sự phát triển các kỹ năng giao tiếp, nói…
  • Nhiễm trùng truyền nhiễm: Tình trạng viêm nhiễm tai kéo dài có thể lây lan sang các vùng bên cạnh gây ảnh hưởng các mô lân cận mà chủ yếu là gây nhiễm trùng xương chũm gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tính mạng.
  • Thủng màng nhĩ: Khi bệnh tiến diễn trong một thời gian dài các dịch nhầy và chất lỏng bị tích tụ quá nhiều ở trong tai làm tăng áp lực lên màng nhĩ, làm cho màng nhĩ bị thủng. 
  • Viêm màng não, áp xe não: Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng của người bệnh.

Bệnh viêm tai giữa có lây không? Bao lâu thì khỏi?

Các bác sĩ chuyên khoa cho biết, bệnh viêm tai KHÔNG LÂY NHIỄM và có thể khắc phục nhanh chóng với những trường hợp nhẹ, biết cách chăm sóc, điều trị khoa học, phù hợp. Do đó, khi phát hiện các dấu hiệu bệnh bạn nên đến ngay cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời, tránh chủ quan, không điều trị để bệnh chuyển biến xấu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng.

Bên cạnh đó, quá trình điều trị bệnh viêm tai phụ thuộc rất lớn vào tình trạng của người bệnh. Đối với trường hợp bệnh nhẹ, mới phát có thể khỏi sau 1 – 3 tuần thậm chí là ngắn hơn nếu điều trị đúng phương pháp. Tuy nhiên, nếu để bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính thì quá trình điều trị sẽ mất nhiều thời gian hơn, thường từ 3 – 5 tháng hoặc có thể dài hơn.

Cách điều trị viêm tai giữa phổ biến hiện nay

Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị bệnh viêm tai giữa mang lại kết quả cao như áp dụng các mẹo dân gian, sử dụng thuốc Tây y và điều trị bằng Đông y. Tuy nhiên, tùy thuộc vào độ tuổi, thể trạng cũng như cấp độ bệnh các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, cụ thể như:

Uống thuốc trị bệnh viêm tai giữa

Sử dụng thuốc Tây y là một trong những phương pháp được sử dụng nhiều nhất hiện nay giúp thuyên giảm các triệu chứng rõ rệt chỉ sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc tây cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ, biến chứng nguy hiểm.

Thuốc điều trị viêm tai giữa hiện nay
Thuốc điều trị viêm tai giữa hiện nay

Do đó, để đảm bảo an toàn các bác sĩ thường dựa vào nguyên căn gây bệnh sau đó sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, hiệu quả và an toàn. Một số loại thuốc được khuyến cáo sử dụng như:

  • Thuốc kháng sinh: Một số loại thuốc kháng sinh, chống viêm thường được sử dụng là nhóm beta-lactam, nhóm macrolid, nhóm quinolon, nhóm kháng sinh aminoglycoside… Đây là những nhóm thuốc kháng sinh có công dụng  diệt khuẩn, ức chế sự phát triển của các vi khuẩn, đặc trị bệnh viêm tai giữa.
  • Thuốc chống viêm corticoid, NSAIDs:  Loại thuốc này có tác dụng chống viêm mạnh, phục hồi các tế bào tổn thương. Tuy nhiên, loại thuốc này lại gây nhiều tác dụng phụ cho trẻ nhỏ, trường hợp người bị đông máu, viêm loét dạ dày tiến triển… 
  • Thuốc giảm đau, hạ sốt: Thông thường thuốc được sử dụng cho những trường hợp bệnh nhẹ, phổ biến nhất là Paracetamol giúp hạ sốt và giảm đau nhẹ mang lại cảm giác dễ chịu, thuốc phù hợp cho đối tượng trẻ nhỏ.
  • Thuốc nhỏ tai: Các loại thuốc nhỏ tai có khả năng sát khuẩn, giảm, chống viêm hiệu quả, một số loại thuốc thường dùng như polydexa, cortiphenicol,… được sử dụng cho người bệnh không thủng màng nhĩ, effexin và rifamycin thường chỉ định cho người bệnh bị thủng màng nhĩ.

Tuy nhiên trong quá trình sử dụng người bệnh cần lưu ý: Không sử dụng thuốc khi chưa có sự cho phép của các bác sĩ. Có một số loại thuốc dễ gây kích ứng, phản ứng ngược với đối tượng trẻ em nên bố mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Đặc biệt, không nên sử dụng thuốc trong thời gian quá dài sẽ gây nhờn thuốc.

Điều trị bằng mẹo dân gian

Các bài thuốc dân gian trị viêm tai giữa thường sử dụng các nguyên liệu tự  nhiên an toàn mang lại hiệu quả cao với số trường hợp bệnh nhẹ, được nhiều người sử dụng. Cụ thể như:

Rau diếp cá bài thuốc dân gian an toàn, hiệu quả 
Rau diếp cá bài thuốc dân gian an toàn, hiệu quả
  • Rau diếp cá: Rau diếp cá chứa nhiều hoạt chất kháng viêm được nhiều người bệnh sử dụng. Theo đó bạn chỉ cần lấy rau rửa sạch sau đó giã nát lấy nước cốt rồi đem nhỏ vào tai. Thực hiện 3 – 5 ngày sẽ thuyên giảm bệnh.
  • Rau kinh giới: Rau kinh giới đun sôi, dùng thay nước uống hàng ngày mang lại kết quả tích cực trong quá trình điều trị bệnh. Theo đó người bệnh nên uống 3 ly một ngày duy trì trong khoảng từ 7 – 10 ngày sẽ cho kết quả mong muốn.
  • Cây sống đời: Cây sống đời có tác dụng làm mát, tiêu độc, giảm viêm rất tốt được dân gian sử dụng phổ biến trong điều trị bệnh viêm tai. Cách làm vô cùng đơn giản, bạn chỉ cần giã nhuyễn lấy nước cốt sau đó nhỏ vào tai khoảng 2 – 3 giọt mỗi ngày.
  • Sáp mật ong: Trong dân gian, sáp mật ong còn có tác dụng kháng viêm, chống kích ứng, làm giảm tình trạng ngứa và đau rát tai được nhiều người áp dụng mang lại kết quả tốt.
  • Phèn chua và ngũ bội tử: Mang lại kết quả khá khả quan trong quá trình điều trị bệnh viêm tai giữa, bạn chỉ cần đun phèn chua với ngũ bội tử quyện lại với nhau sau đó lấy hỗn hợp xốp trắng giã nhuyễn và đem sử dụng. 

Tuy nhiên, hiệu quả điều trị của các bài thuốc tương đối chậm, phụ thuộc vào cơ địa, thể trạng của mỗi người.  Do đó người bệnh cần kiên trì áp dụng đều đặn mỗi ngày trong thời gian dài sẽ cho kết quả.

Chữa viêm tai bằng Đông y

Trong y học cổ truyền, các bài thuốc Đông y điều trị bệnh viêm tai giữa được bào chế dựa trên nguyên tắc cân bằng âm dương không chỉ giúp điều trị chuyên sâu triệu chứng bệnh mà còn phục hồi sức khỏe từ sâu bên trong. Một số bài thuốc Đông y sử dụng trong điều trị viêm tai giữa như sau:

Bài thuốc đông y điều trị bệnh viêm tai giữa hiệu quả, an toàn
Bài thuốc đông y điều trị bệnh viêm tai giữa hiệu quả, an toàn
  • Bài thuốc 1: Các nguyên liệu cần chuẩn bị bao gồm: mần tưới, hồng ha, bán hạ, hương phụ mỗi vị cũng 10g, bạch linh, xuyên khung, thạch xương bồ mỗi vị 12g, đương quy 15g, sài hồ sau đó sắc thuốc uống mỗi ngày.
  • Bài thuốc 2: Chủ yếu sử dụng các dược liệu như: mần tưới, hồng hà, hương phụ, bán hạ mỗi vị cũng 10g, hoàng kỳ, sài đất, phòng sâm, mẫu lệ, kinh giới, bạch truật, cây cứt lợn, chi tử, bạch linh mỗi vị 5g sau đó sắc thuốc uống ngày một bát thuốc.

Bài thuốc Đông y có ưu điểm là khá lành tính, không gây tác dụng phụ. Tuy nhiên, hiệu quả bài thuốc tùy thuộc cơ địa từng người nên bạn cần kiên trì sử dụng trong thời gian dài. Riêng đối với trẻ em bố mẹ cần tham khảo ý kiến các bác sĩ trước khi sử dụng.

Người bị viêm tai giữa kiêng ăn gì và nên ăn gì?

Chế độ dinh dưỡng hàng ngày có vai trò rất lớn trong quá trình điều trị bệnh. Theo đó người bệnh cần nắm rõ những thực phẩm nên và không nên ăn để hỗ trợ quá trình điều trị, giúp rút ngắn thời gian, tăng cao hiệu quả. Cụ thể như:

Những thực phẩm nên ăn trong quá trình điều trị bệnh viêm tai
Những thực phẩm nên ăn trong quá trình điều trị bệnh viêm tai

Những thực phẩm nên ăn

  • Người bệnh nên ăn các thực phẩm giàu vitamin A, E, C, D như cam, bưởi, thịt bò… để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể bảo vệ lớp niêm mạc.
  • Nên ăn nhiều gan bò, cà tím, cà rốt góp phần cung cấp các vitamin cần thiết, tăng cường thính lực cho người bệnh. 
  • Tăng cường thực phẩm giàu kẽm, các loại cá biển, rong biển thuốc tảo spirulina… làm tăng tiến trình hồi phục bệnh.
  • Bổ sung nhiều trái cây, rau củ, ngũ cốc để hỗ trợ quá trình điều trị, phòng tránh ù tai.
  • Bổ sung thêm các loại dầu như dầu dầu cá, ô liu và dầu dừa… giúp phục hồi cơ thể, kháng khuẩn cao.
  • Ăn thêm lạc luộc để bổ sung các dưỡng chất cho cơ thể, giảm thiểu tình trạng chóng mặt.
  • Nên uống đủ 2 – 3 lít nước mỗi ngày.

Những thực phẩm không nên ăn

  • Không nên ăn những thực phẩm cứng, dai chứa nhiều dầu mỡ làm tăng tình trạng bệnh.
  • Không cho trẻ ăn các loại thực phẩm kích thích tạo mủ như hải sản, đồ nếp, tôm, thịt đỏ.
  • Với người lớn cần tránh xa các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá…
  • Hạn chế tối đa đồ ngọt để giữ ổn định lượng đường huyết trong cơ thể.
  • Tuyệt đối không nên ăn những thực phẩm cay, nóng.
  • Không ăn quá nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào để hạn chế sự đau, sưng.
  • Tránh ăn những thực phẩm dễ gây kích ứng.

Biện pháp phòng tránh bệnh viêm tai giữa

Bệnh viêm tai giữa là bệnh lý nguy hiểm khó trị dứt điểm và để lại nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời. Vì vậy, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa là điều vô cùng cần thiết. Cụ thể như sau:

Thường xuyên vệ sinh tai sạch sẽ cho trẻ
Thường xuyên vệ sinh tai sạch sẽ cho trẻ
  • Vệ sinh sạch sẽ vùng tai, sau khi tắm và bơi, phải lau chùi sạch nước trong tai.
  • Chủ động phòng tránh các bệnh về hô hấp.
  • Tránh xa môi trường ô nhiễm, bụi bẩn.
  • Không nên sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá…
  • Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên để tăng cường sức đề kháng, hệ miễn dịch cho cơ thể.
  • Đổi với trẻ em hãy giữ tư thế ngồi thẳng khi bú, tránh tư thế nằm, nên cho trẻ bú bình để hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn.
  • Tim những loại vắc xin phù hợp cho trẻ như cúm, sởi… Tuy nhiên, phải được sự cho phép của bác sĩ.
  • Giữ ấm cho trẻ khi trời lạnh, đặc biệt là vùng cổ, lòng bàn chân.
  • Khi trẻ bị viêm họng, viêm mũi… cần trị dứt điểm bệnh.
  • Xây dựng chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học, lành mạnh.
  • Cần đến bệnh viện thăm khám và điều trị khi xuất hiện các triệu chứng bệnh.

Bài viết đã cung cấp những thông tin khái quát nhất xoay quanh chủ đề “bệnh viêm tai giữa”. Hy vọng, với những kiến thức bài viết đưa ra sẽ giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về căn bệnh đồng thời có thể lựa chọn cho mình được phương pháp điều trị kịp thời cũng như các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.