Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi: Thạc sĩ Lê Phương | Nơi công tác: Nhất Nam Y Viện

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị viêm xoang, trong đó phương pháp dùng thuốc Đông y trị viêm xoang được sử dụng khá phổ biến. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về công hiệu quả phương pháp này. Bài viết dưới đây sẽ giúp quý độc giả có thêm kiến thức hữu ích về quan điểm và các bài thuốc y học cổ truyền chữa bệnh xoang mũi.

Chứng viêm xoang theo quan điểm Đông y

Tình trạng ô nhiễm, thay đổi thời tiết, sức đề kháng suy giảm là nguyên nhân gây ra bệnh viêm xoang.

Theo quan niệm của Đông y, bệnh viêm xoang thuộc dạng hư hoả với các chứng như tỵ lậu, não lậu, tỵ uyên… khiến cho cơ thể có những triệu chứng như phong hàn, nghẹt mũi, ngứa mũi, hắt hơi…

Khi phế hư, phong hàn xâm nhập, kinh phế bị tổn thương mà mất chức năng tuyên giáng. Ngoại tà dễ xâm nhập dồn động ở mũi, vệ khí kém gây mất cân bằng âm dương, chính khí hư hao.

Các dược liệu Đông y chữa viêm xoang bằng cách điều hoà âm dương, tán phong
Các dược liệu Đông y chữa viêm xoang bằng cách điều hoà âm dương, tán phong

Mỗi y gia đều có quan điểm khác nhau về bệnh viêm xoang nhưng tựu chung căn nguyên của bệnh là chính khí hư, vệ khí suy yếu, tà độc từ ngoài xâm phạm khiến Can hỏa - Phế nhiệt - Thận âm hư tổn. Do đó, việc điều trị phải đảm bảo bồi bổ chính khí, cân bằng âm dương ở gốc của Thận đồng thời phục hồi chức năng của Phế, Can, Tỳ. Muốn loại bỏ tà khí, triệt tiêu viêm nhiễm thì cần khu phong tán hàn, giải độc tiêu viêm, hoạt huyết trục ứ. Vững chính khí, bồi bổ tạng phủ sẽ giải quyết triệt để tình trạng viêm nhiễm trong xoang.

Các bài thuốc Đông y trị viêm xoang

Có thể dùng thuốc Đông y trị viêm xoang bởi các thành phần trong dược liệu có khả năng điều hoà khí huyết, cân bằng âm dương và thúc đẩy lưu thông chính khi về thận.

Đặc điểm của Đông y là lành tính, không có tác dụng phụ nguy hiểm tuy nhiên tác dụng bài thuốc cho hiệu quả chậm vì vậy bệnh nhân cần thực hiện các bài thuốc trong thời gian dài mới có thể để đem lại hiệu quả rõ ràng. Một số bài thuốc Đông y trị viêm xoang đã được kiểm chứng và được chuyên gia khuyên dùng bao gồm:

Bài thuốc đông y chữa viêm xoang cấp tính

Chuẩn bị:

  • Đạm tử cầm (12g): Thanh nhiệt, giải độc, lương huyết, chỉ huyết.
  • Chỉ tử (8g): Thanh nhiệt, lương huyết, giải độc, lợi niệu, thoái hoàng.
  • Hạ khô thảo (16g): Thanh nhiệt, giải độc, lương huyết, tiêu viêm.
  • Thương nhĩ (16g): Tán phong, trừ thấp, thông mũi, chỉ thống.
  • Kim ngân hoa (16g): Thanh nhiệt, giải độc, lương huyết, tiêu viêm.
  • Phòng mộc (12g): Khu phong, trừ thấp, giải biểu, chỉ thống.
  • Mạch môn đông (12g): Dưỡng âm, thanh tâm, nhuận phế, sinh tân.

Cách làm: Mỗi ngày sắc các thảo dược trên với 6 bát nước, ngày uống 1 thang, chia làm 2 - 3 lần trong ngày.

Bài thuốc Đông y trị viêm xoang này tập trung điều trị các triệu chứng như đau nhức đầu, nghẹt mũi, chảy nước mũi, sốt nhẹ về chiều tối…

Thuốc Đông y trị viêm xoang an toàn, hiệu quả
Thuốc Đông y trị viêm xoang an toàn, hiệu quả

Bài thuốc thông mũi, giảm đau đầu

Chuẩn bị:

  • Ngọc thụ (6g): Thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng.
  • Cam thảo (4g): Ích khí, kiện tỳ, giải độc, điều hòa các vị thuốc.
  • Đẳng sâm (16g): Bổ khí, sinh tân, ích huyết.
  • Tế tân (6g): Kháng viêm, kháng khuẩn, giảm đau.
  • Bán hạ chế (8g): Giáng nghịch, tiêu đàm, chỉ ẩu.
  • Thương nhĩ (16g): Tán phong, trừ thấp, thông mũi, chỉ thống.
  • Hà thủ ô (20g): Bổ can thận, ích tinh huyết, nhuận trường thông tiện.
  • Ty diêm (6g): Tuyên phế, lợi yết hầu, tiêu đàm, chỉ khái.
  • Bạch thược (12g): Bổ huyết, hoạt huyết, liễm âm, chỉ thống.
  • Táo tàu (6g): Bổ trung, ích khí, dưỡng huyết, an thần.
  • Sinh khương (4g): Ôn trung, tán hàn, hồi dương, chỉ ẩu.
  • Kỵ thảo (16g): Thanh nhiệt, giải độc,tiêu thũng, chỉ thống.
  • Bạch truật (12g): Kiện tỳ, táo thấp, lợi thủy, chỉ tả.
  • Xuyên khung (16g): Hoạt huyết, hành khí, chỉ thống.

Cách làm: Sắc tất cả các vị trên trong ấm từ 30 - 45 phút. Sử dụng khi còn ấm chia làm 3 lần/ngày.

Sử dụng liên tục trong 1 tháng người bệnh sẽ thấy dấu hiệu viêm xoang giảm đáng kể, tình trạng ngạt mũi, chảy nước mũi chấm dứt… Ngoài tác dụng điều trị viêm xoang, bài thuốc này còn giúp bổ khí, khu phong, cổ biếu và tán hàn cực kỳ hiệu quả.

Bài thuốc trị viêm xoang mãn tính

Khi tình trạng viêm xoang đã chuyển sang giai đoạn mãn tính, các triệu chứng như đau nhức hàm, chảy nước mũi có mủ, nhức đầu thường xuyên…

Dược liệu:

  • Nghi xuân (25g): Thông khiếu, tán phong, trừ thấp.
  • Thần hươu (50g): Ôn thận, tráng dương, ích tinh, bổ tủy.
  • Bằng hầu uý (5g): tiêu thũng, chỉ thống.
  • Thương nhĩ (15g): Tán phong, trừ thấp, thông mũi, chỉ thống.

Cách làm: Dùng chảo nóng, sao khô các nguyên liệu, hạ thổ. Nghiền thành bột mịn mỗi lần sử dụng lấy một lượng nhỏ từ 3 - 5g hít vào mũi. Thực hiện từ 3 - 4 lần/ngày.

Bài thuốc Lục vị địa hoàng

Tác động bổ thận âm, khắc phục bệnh viêm xoang và làm thuyên giảm các triệu chứng đau nhức đầu, chảy nước mũi, xuất hiện mủ…

Chuẩn bị:

  • Cao ban long (8g): Khứ phong, chỉ kinh, giải độc, thoái nhiệt.
  • Mạch môn (8g): Dưỡng âm, thanh tâm, nhuận phế, sinh tân.
  • Hoài sơn (8g): Bổ tỳ, ích phế, thận, cố tinh.
  • Ngưu tất (8g): Bổ can thận, cường cân tráng cốt, khu phong trừ thấp.
  • Sơn thù (8g): Thanh nhiệt, lương huyết, giải độc, chỉ huyết.
  • Bạch thục linh (4g): Lợi thủy thẩm thấp, kiện tỳ hòa vị.
  • Thục địa (16g): Tư âm, bổ thận, dưỡng huyết.
  • Trạch tả (4g): Lợi thủy, thẩm thấp, tả nhiệt.
  • Đơn bì (6g): Thanh nhiệt, lương huyết, hoạt huyết, giải độc.
  • Ngũ vị (6g): Liễm phế, chỉ hãn, sinh tân, chỉ khát.

Cách làm: Rửa sạch các thảo dược đun lần đầu với 3 chén nước, sắc cho tới khi còn 1 chén nước thì đổ ra bát. Tiếp tục thêm 3 chén nước vào nồi và đun, thực hiện liên tục cho tới khi nước thuốc chuyển màu nhạt. Sử dụng ngày 1 thang liên tục.

Bài thuốc - Hoàn thiên giải độc thang

Chuẩn bị:

  • Chi tử (4g): Thanh nhiệt, tả hỏa, lương huyết, giải độc.
  • Hoàng cầm (12g): Thanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc, chỉ huyết an thai.
  • Bạc hà (8g): Tán phong nhiệt, thanh đầu mục, lợi yết hầu.
  • Hoàng thiên (12g): Thanh nhiệt táo thấp, giải độc.
  • Hoàng bá (12g): Thanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc.

Cách làm: Rửa sạch 5 loại dược liệu trên sau đó bỏ vào bình sắc trong vòng 45 phút. Chia thuốc thành 2 phần sử dụng hàng ngày.

Lưu ý: nên uống nóng giúp giải độc, điều trị viêm xoang, tăng cường sức khoẻ người bệnh.

Bài thuốc - Ma hoàng thương nhĩ tử khang

Bài thuốc Đông y trị viêm xoang trên có tác dụng xoa dịu tình trạng viêm, sưng, đau nhức cơ thể. Đặc biệt là các vùng má, viêm xoang hàm, đau nhức vùng gáy và lan ra cả đầu.

Chuẩn bị:

  • Ty diêm (12g): Tuyên phế, lợi yết hầu, tiêu đàm, chỉ khái.
  • Cam thảo (4g): Ích khí, kiện tỳ, giải độc, điều hòa các vị thuốc.
  • Giả tô (6g): Giải biểu, tán hàn, lý khí.
  • Khương hoạt (12g): Tán hàn giải biểu, ôn trung chỉ thống, hành khí.
  • Tân di hoa (8g): Tán phong hàn, thông tý khiếu.
  • Đông vân (12g): Thanh phế nhiệt, chỉ khái.
  • Thương nhĩ tử (12g): Tán phong, trừ thấp, thông mũi, chỉ thống.

Cách làm: Sắc các vị thuốc trên với 6 bát nước cùng lửa nhỏ. Khi thuốc còn một nửa chắt ra bát, sau đó tiếp tục cho thêm 3 bát nước vào bình sắc tới khi nước nhạt màu. Sử dụng liên tục trong vòng 7 - 10 ngày sẽ cải thiện đau nhức khi bị viêm xoang.

Bài thuốc thanh phế nhiệt

Trong Y học cổ truyền, để điều trị viêm xoang cấp tính các lương y sẽ sử dụng một loại thảo dược có tên là kim ngân hoa. Dược liệu này có tác dụng thanh nhiệt, đào thải độc tố trong cơ thể, loại bỏ các tác nhân gây hại phù hợp cho bệnh viêm xoang.

Dược liệu:

  • Kim ngân hoa (16g): Thanh nhiệt giải độc, lương huyết tiêu ban.
  • Ké đầu ngựa (16g): Lương huyết, chỉ huyết, thanh nhiệt, giải độc.
  • Chi tử (8g): Thanh nhiệt, tả hỏa, lương huyết, giải độc.
  • Mạch môn (12g): Dưỡng âm, thanh tâm, nhuận phế, sinh tân.
  • Ngưu tinh thảo (16g): Thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu thũng.
  • Thiêm tinh thảo (16g): Thanh nhiệt, giải độc, lợi niệu.

Cách thực hiện: Sắc thuốc với 750ml nước đun trong thời gian 30 phút. Chia thuốc làm 3 phần sử dụng hàng ngày.

Các vị thuốc này đều có tính thanh mát, tiêu thũng, thấm thấp nhiệt. Kháng vi khuẩn giúp hỗ trợ làm giảm triệu chứng của bệnh viêm xoang.

Dưỡng âm, thanh nhiệt giải độc cải thiện triệu chứng của bệnh viêm xoang bằng bài thuốc Đông y
Dưỡng âm, thanh nhiệt giải độc cải thiện triệu chứng của bệnh viêm xoang bằng bài thuốc Đông y

Bài thuốc Dưỡng âm

Chuẩn bị:

  • Kim ngân hoa (16g): Thanhnhiệt giải độc, lương huyết tiêu ban.
  • Huyền sâm (12g): Dưỡng âm thanh phế, tả hỏa, giải độc.
  • Mạch môn: Dưỡng âm, thanh tâm, nhuận phế, sinh tân.
  • Hoàng cầm: Thanh nhiệt táo thấp, tả hỏa giải độc, chỉ huyết an thai.
  • Trần bì (8g): Lý khí kiện tỳ, táo thấp hóa đàm.
  • Sinh địa (16g): Thanh nhiệt lương huyết, dưỡng âm sinh tân.
  • Ké đầu ngựa (16g): Lương huyết, chỉ huyết, thanh nhiệt, giải độc.

Cách làm: Rửa sạch với nước trước khi sắc trong bình từ 30 - 45 phút. Sử dụng 3 lần/ngày.

Bài thuốc có tác dụng an thần, điều trị hiệu quả các bệnh về viêm xoang, đặc biệt là khả năng giải nhiệt cực tốt.

Những bài thuốc Đông y trị viêm xoang có tác dụng chậm nhưng điều trị tận sâu gốc rễ của bệnh. Người bệnh nên kiên trì thực hiện để đạt hiệu quả cao nhất.

Những lưu ý khi sử dụng thuốc Đông y trị viêm xoang

  • Lựa chọn nguồn cung cấp thảo dược chất lượng.
  • Không sử dụng thuốc lá, bia rượu hoặc các chất gây kích thích ức chế thần kinh trong thời gian điều trị bệnh,
  • Song song với việc sử dụng thuốc Đông y cũng cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý.
  • Không thêm bớt liều lượng trong các bài thuốc trên vì điều này dễ dẫn đến những biến chứng khó lường.

Các bài thuốc khác nhau sẽ phù hợp với từng triệu chứng riêng biệt, không tuỳ tiện sử dụng phương pháp này nếu chưa có sự tư vấn của bác sĩ.

Trên đây là những thông tin về bài thuốc Đông y trị viêm xoang mà bạn đang tìm kiếm. Hy vọng kiến thức này sẽ giúp bạn giải quyết được chứng bệnh “khó chiều" này.

Chuyên khoa
Nhóm bệnh
Cách chữa liên quan

Bài viết liên quan