Viêm mũi dị ứng thời tiết: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Viêm mũi dị ứng thời tiết thường xuất hiện ở những người có sức đề kháng kém, cơ địa quá mẫn cảm với sự thay đổi đột ngột của thời tiết. Bệnh hầu như không thể chữa khỏi hoàn toàn nếu người bệnh chủ quan trong điều trị và sức đề kháng không được cải thiện. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về bệnh lý viêm mũi dị ứng thời tiết đồng thời biết cách lựa chọn phương hướng điều trị đúng đắn.

Viêm mũi dị ứng thời tiết là gì? Nguyên nhân gây bệnh

Viêm mũi dị ứng thời tiết là tình trạng niêm mạc mũi bị kích ứng, có hiện tượng hắt hơi, chảy dịch mỗi khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc vào thời điểm giao mùa. Cơ chế dẫn đến bệnh là do cơ thể khó thích ứng với sự biến đổi nhanh chóng của nhiệt độ và độ ẩm không khí. Từ đó sản sinh quá mức chất trung gian gây phản ứng viêm và dị ứng là các histamin.

Viêm mũi dị ứng thời tiết
Người bệnh có tình trạng hắt hơi, ngứa mũi, chảy dịch mũi khi thời tiết thay đổi

Các histamin được chứa trong tế bào mast có nhiều tại niêm mạc đường hô hấp. Khi thời tiết chuyển mùa, nồng độ phấn hoa trong không khí sẽ tăng cao, bào tử và nấm mốc được tạo điều kiện phát triển, từ không khí đi vào mũi sẽ dẫn đến các phản ứng viêm tại đây.

Như vậy, dị nguyên gây viêm mũi dị ứng thời tiết chính là phấn hoa và bào tử trong không khí. Cho nên việc điều trị phải chú trọng phòng tránh các dị nguyên gây bệnh này.

Triệu chứng viêm mũi dị ứng thời tiết

Viêm mũi dị ứng thời tiết có đầy đủ đặc điểm của bệnh viêm mũi dị ứng thông thường, bao gồm:

  • Hắt hơi, sổ mũi: Người bệnh thường xuyên bị sổ mũi, ngứa mũi liên tục và có hiện tượng hắt hơi từng đợt.
  • Chảy dịch mũi: Khác với bệnh viêm xoang có dịch mũi đặc và màu đục, dịch mũi của viêm mũi dị ứng thường có màu trong và lỏng hơn.
  • Tắc nghẹt mũi: Các histamin được sản sinh do dị ứng cũng gây phù nề niêm mạc mũi và khiến chức năng dẫn lưu của xoang bị ảnh hưởng. Khi dịch mũi tiết ra quá nhiều sẽ có hiện tượng tắc nghẽn, ngạt mũi.

Tuy nhiên, các triệu chứng này chỉ xuất hiện vào lúc thời tiết thay đổi, không tái phát liên tục trong năm. Ngoài ra, căn bệnh này cũng là một dạng của dị ứng thời tiết nên ở người bệnh có thể xuất hiện thêm các triệu chứng đỏ mắt, viêm kết mạc, tiêu chảy, chảy nước mắt, đau đầu…

Viêm mũi dị ứng thời tiết có nguy hiểm không? Có chữa được không?

Theo bác sĩ Lê Phương, Giám đốc chuyên môn Trung tâm Đông y Việt Nam: “Viêm mũi dị ứng thời tiết không phải là căn bệnh gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, việc tái phát bệnh liên tục mỗi khi thời tiết thay đổi có thể khiến người bệnh gặp nhiều khó chịu và bất tiện trong công việc, cuộc sống thường ngày.

Ngoài ra, bệnh có thể tiến triển thành viêm mũi dị ứng bội nhiễm, viêm mũi dị ứng mãn tính hay viêm mũi xoang – đặc trưng bởi tình trạng xoang mũi bị nhiễm trùng do virus, vi khuẩn. Người bệnh cũng dễ mắc các bệnh lý viêm đường hô hấp hơn”. Theo đó:

Viêm mũi dị ứng thời tiết có thể tiến triển thành viêm xoang
Viêm mũi dị ứng thời tiết có thể tiến triển thành viêm xoang
  • Viêm mũi dị ứng bội nhiễm: Tình trạng tiết nhiều chất dịch nhầy có thể tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn tấn công mũi dẫn đến viêm mũi dị ứng bội nhiễm. Viêm mũi dị ứng bội nhiễm nếu không được điều trị kịp thời sẽ khiến các xương xoang bị ảnh hưởng nghiêm trọng, mũi mất chức năng dẫn lưu dịch và bệnh diễn tiến thành viêm xoang.
  • Viêm mũi xoang: Việc nhiễm trùng xoang mũi có thể khiến người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm hơn. Chẳng hạn như các bệnh lý về tai mũi họng như viêm họng, viêm amidan, viêm tai giữa. Thậm chí virus, vi khuẩn phân tán nhanh có thể gây nhiễm trùng mắt, viêm màng não, áp xe não…gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.
  • Hen suyễn: Viêm mũi dị ứng thời tiết tái phát nhiều lần cũng kích hoạt phản ứng dị ứng lặp đi lặp lại. Các dị nguyên thông qua đường mũi đi vào hệ hô hấp khiến phế quản – cơ quan dẫn khí trở nên nhạy cảm hơn, tần suất co thắt dao động lớn. Người bệnh có nhiều cơn hen cấp dễ diễn tiến thành bệnh hen suyễn.

Viêm mũi dị ứng thời tiết cho đến nay vẫn chưa thể điều trị dứt điểm hoàn toàn. Bởi nguyên nhân dẫn đến bệnh xuất phát từ sự mẫn cảm của cơ thể đối với sự thay đổi của thời tiết. Nhiệt độ, độ ẩm, nồng độ phấn hoa trong không khí là những tác nhân không thể loại bỏ. Tuy nhiên, người bệnh có thể giảm tần suất tái phát bệnh nếu được cải thiện, nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng niêm mạc mũi xoang.

Chẩn đoán viêm mũi dị ứng thời tiết, khi nào cần đi gặp bác sĩ?

Để chẩn đoán viêm mũi dị ứng thời tiết chính xác, bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt thông qua các bước:

1. Khai thác tiền sử dị ứng

Người bệnh sẽ được khai thác tiền sử dị ứng gia đình và tiền sử dị ứng của bản thân. Liệu trong gia đình có người mắc bệnh dị ứng hoặc bản thân có từng bị dị ứng thuốc, mắc bệnh mề đay, hen phế quản hay không.

2. Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ thực hiện khám lâm sàng, chẩn đoán thông qua:

  • Các triệu chứng cơ năng: Hắt hơi, chảy dịch trong, ngạt mũi, ngứa mũi
  • Các triệu chứng thực thể nội soi mũi: Niêm mạc mũi nhợt màu, cuốn mũi dưới phù nề, dịch xuất tiết là chất nhầy trong.
Chẩn đoán viêm mũi dị ứng
Chẩn đoán viêm mũi dị ứng

3. Xét nghiệm phản ứng với các dị nguyên gây dị ứng

Do viêm mũi dị ứng có nhiều điểm tương đồng với bệnh viêm mũi vận mạch. Để chẩn đoán phân biệt, người bệnh có thể thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng bao gồm:

  • Kiểm tra nội bì: Tiêm các dị nguyên với nồng độ nhỏ tại mặt trong của cẳng tay.
  • Kiểm tra kích thích mũi: Cho mũi tiếp xúc với các dị nguyên dễ gây dị ứng.
  • Kiểm tra phản ứng in vitro: Sử dụng các phương pháp trực tiếp/gián tiếp định lượng kháng thể dị ứng như RAST, RIST, phản ứng phân hủy mastocyte, phản ứng tiêu bạch cầu đặc hiệu…

Tuy cũng viêm mũi vận mạch cũng có phản ứng hắt hơi, ngứa mũi, chảy dịch nhưng tần suất của các triệu chứng thường ít hơn so với viêm mũi dị ứng. Nếu người bệnh nhận thấy các triệu chứng hắt hơi, ngứa mũi và chảy dịch xuất hiện ngày càng nhiều khi thời tiết thay đổi đột ngột thì cần đến bệnh viện thực hiện xét nghiệm chẩn đoán ngay.

Cách chữa viêm mũi dị ứng thời tiết

Khi xuất hiện các triệu chứng viêm mũi dị ứng thời tiết, người bệnh có thể tham khảo các biện pháp điều trị sau:

Cách chữa viêm mũi dị ứng thời tiết tại nhà

Triệu chứng viêm mũi dị ứng thời tiết thường không quá nặng. Người bệnh có thể tự khắc phục bệnh tại nhà bằng các biện pháp sau:

Chữa viêm mũi dị ứng theo dân gian
Gừng tươi khi kết hợp cùng ngó sen sẽ gia tăng công hiệu chữa bệnh
  • Gừng và ngó sen: Đem cả hai thành phần xay nhuyễn cùng nhau, trộn cùng với một ít mật ong và đắp lên sống mũi trong khoảng 15 phút.
  • Tỏi và mật ong: Tỏi sau khi giã nát thì chắt lấy nước cốt để trộn cùng một ít mật ong. Sau đó dùng tăm bông thấm dung dịch và bôi trực tiếp vào mũi.
  • Lá trầu không: Lấy một nắm lá trầu không giã nát cùng ít nước, chắt lấy nước cốt và dùng tăm bông thấm dung dịch và bôi trực tiếp vào mũi.

Nếu viêm mũi dị ứng xuất hiện tình trạng bội nhiễm thì người bệnh không nên sử dụng các mẹo dân gian. Việc sử dụng cây thuốc đơn lẻ chỉ mang lại hiệu quả tốt trong các trường hợp nhẹ, không có yếu tố nhiễm trùng. Với những trường hợp nặng, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám và điều trị bằng phác đồ của bác sĩ chuyên khoa.

Các loại thuốc tây y chữa bệnh

Viêm mũi dị ứng thời tiết do sự sản sinh quá mức histamin tại niêm mạc đường hô hấp. Do đó, bác sĩ sẽ cho người bệnh sử dụng các loại thuốc kháng histamin H1 bằng đường uống để làm giảm tác động sinh học của histamin. Thuốc kháng histamin đã được cải tiến qua hai thế hệ:

Thuốc kháng histamin thế hệ mới không gây buồn ngủ
Thuốc kháng histamin thế hệ mới không gây buồn ngủ
  • Thuốc thế hệ cũ có tác dụng an thần, chống nôn, tác dụng trong thời gian ngắn nên cần uống nhiều lần trong ngày, mỗi lần cách nhau 4-6 tiếng.
  • Thuốc thế hệ mới không có tác dụng an thần, tác dụng trong thời gian dài nên chỉ cần uống một liều một ngày.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh sử dụng các loại thuốc dạng xịt chứa Corticosteroid để tăng tác dụng kháng viêm, phòng chống nhiễm trùng hay biến chứng thành viêm xoang. Tuy nhiên, thuốc dạng xịt chỉ nên dùng liên tục trong 3 ngày rồi dừng lại. Việc lạm dụng thuốc sẽ gây phản tác dụng, có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng, suy giảm thị lực…

Bất kỳ các loại thuốc chữa viêm mũi dị ứng nào cũng cần được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc về điều trị. Việc dùng sai cách thức có thể khiến thuốc bị vô hiệu hóa, thậm chí gây tử vong nếu dùng quá liều.

Thuốc đông y trị viêm mũi dị ứng thời tiết

Viêm mũi dị ứng được xếp vào chứng Tỵ thất trong đông y. Bệnh hình thành do chính khí hư, Phế khí không đủ mạnh, các tà độc và dị nguyên từ môi trường xâm phạm vào Phế, Thận, Tỳ, làm rối loạn công năng và gây thấp trọc tại mũi.

Để điều trị bệnh, đông y sử dụng các bài thuốc có tác dụng bồi bổ tạng phủ, phục hồi chính khí đồng thời giúp thanh nhiệt, giải độc, triệt tiêu viêm nhiễm. Do chú trọng điều trị từ gốc đến ngọn nên đông y cho hiệu quả sẽ bền lâu hơn.

Thuốc đông y trị viêm mũi dị ứng cho hiệu quả bền lâu
Thuốc đông y trị viêm mũi dị ứng cho hiệu quả bền lâu

Việc sử dụng thảo dược tự nhiên còn không gây tác dụng phụ trong suốt quá trình điều trị. Người bệnh có thể tham khảo một số bài thuốc điều trị viêm mũi dị ứng thời tiết hiệu quả sau:

Kiện tỳ thông khiếu thang:

Kiện tỳ thông khiếu thang là bài thuốc tác động sâu vào tạng Tỳ nhằm kiện tỳ thông khiếu, giảm các triệu chứng tắc nghẽn, chảy nhiều dịch mũi khi bị viêm mũi dị ứng thời tiết. Bài thuốc sử dụng thương nhĩ tử, phòng phong, tế tân, bạch chỉ, hoàng kỳ, bạch truật, đẳng sâm, phục linh, ích trí nhân, chích thảo làm thành phần chính. Nếu người bệnh phát sinh thêm các triệu chứng khác có thể gia giảm thêm một số vị thuốc phù hợp.

Tiêu xoang linh dược thang:

Tiêu xoang linh dược thang là bài thuốc có cơ chế điều trị viêm mũi dị ứng toàn diện, tác động từ trong ra ngoài:

Cơ chế điều trị tận gốc của Tiêu xoang linh dược thang
Cơ chế điều trị tận gốc của Tiêu xoang linh dược thang
  • Phục hồi chức năng của các tạng phủ suy yếu nhờ các thảo dược quy Thận, Phế, Can, Tỳ.
  • Thảo dược có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, thông khiếu, khu phong tán hàn, trừ thấp nên triệt tiêu triệu chứng hiệu quả.
  • Chính khí được bồi bổ nên hệ miễn dịch được tăng cường, giảm nguy cơ tái phát bệnh mang lại hiệu quả bền vững.
Thành phần của bài thuốc kết hợp từ 20-30 vị thuốc quý
Thành phần của bài thuốc kết hợp từ 20-30 vị thuốc quý

Do sử dụng cây thuốc nam để bào chế nên bài thuốc rất an toàn, phù hợp dùng chữa bệnh cho nhiều đối tượng. Tỷ lệ dược liệu được điều chỉnh linh hoạt tùy theo cơ địa người bệnh nên phụ nữ có thai, trẻ nhỏ, người có sức đề kháng kém… đều có thể sử dụng. Để có được bài thuốc phù hợp nhất với thể trạng, người bệnh nên trực tiếp đến trung tâm, phòng khám đông y uy tín để bốc thuốc điều trị.

Ưu điểm của bài thuốc nam chữa viêm mũi dị ứng
Ưu điểm của bài thuốc nam chữa viêm mũi dị ứng

Chăm sóc và phòng tránh bệnh như thế nào?

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý trong chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hàng ngày. Bởi viêm mũi dị ứng thời tiết là căn bệnh phụ thuộc rất nhiều vào cơ địa. Người bệnh cần được nâng cao hệ miễn dịch, vừa giúp tăng hiệu quả điều trị vừa phòng ngừa bệnh tái phát. Theo đó, người bệnh cần:

  • Ăn nhiều thực phẩm tăng cường sức đề kháng: Rau củ, trái cây có chứa nhiều vitamin C, nấm, thịt bò, thịt gà, gan động vật, dầu đậu nành, dầu hạt vừng…
  • Hạn chế tiêu thụ các thực phẩm gây hại cho sức khỏe: Đồ ăn chiên, rán có nhiều dầu mỡ, đồ ăn quá nhiều đường, đồ ủ chua, muối chua, thực phẩm cay nóng, thức uống có cồn…
  • Thường xuyên dọn dẹp nhà cửa: Người bệnh không nên sống ở nơi có ẩm thấp, có nấm mốc, không gian sống cần sạch sẽ, thoáng đãng.
  • Vệ sinh tai mũi họng sạch sẽ: Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi và súc miệng mỗi ngày, giúp tăng cường diệt khuẩn và hạn chế các bệnh lý về đường hô hấp.
  • Bảo vệ đường hô hấp: Vào thời điểm giao mùa, người bệnh nên bảo vệ đường hô hấp chặt chẽ hơn để hạn chế tiếp xúc với các dị nguyên gây bệnh, phòng tránh cảm cúm, cảm lạnh, viêm xoang…

Viêm mũi dị ứng có sự cộng hưởng của cả yếu tố môi trường, thời tiết và cơ địa. Nếu người bệnh không cải thiện được cơ địa mẫn cảm, tăng cường sức đề kháng thì bệnh sẽ tái phát liên tục mỗi khi thời tiết thay đổi. Do đó, người bệnh cần kết hợp tốt cả phương pháp điều trị lẫn chế độ điều dưỡng, giúp hệ miễn dịch được nâng cao, phòng ngừa các dị nguyên gây bệnh hiệu quả.

 

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.