Viêm da cơ địa á sừng: Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị

Viêm da cơ địa á sừng là một căn bệnh ngoài da kéo dài dai dẳng và chưa có biện pháp điều trị dứt điểm. Bệnh gây ra nhiều triệu chứng như ngứa ngáy, khô da, đau rát ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. Bài viết dưới đây sẽ mang đến cho bạn thông tin chi tiết về căn bệnh viêm da cơ địa á sừng bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và biện pháp phòng ngừa hiệu quả. 

Viêm da cơ địa á sừng là bệnh gì?

Á sừng (Dermatitis plantaris sicca) là một dạng của bệnh viêm da cơ địa. Theo kiến thức chuyên khoa, tình trạng này xuất hiện khi lớp sừng trên da chuyển hóa chưa hoàn thiện, còn nhân và nguyên sinh chưa chuyển hóa hết. Lớp sừng chuyển hóa dang dở này còn được gọi là lớp sừng non, sừng bở, sừng tạp kém chất lượng. 

Á sừng viêm da cơ địa thường xảy ra ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, da đầu, khiến những vùng da này trở nên khô cứng, dày sừng, nứt nẻ, bong tróc và rỉ máu. Đặc biệt, bệnh sẽ nặng hơn khi thời tiết hanh khô, có nhiệt độ và độ ẩm thấp. 

Hình ảnh bệnh á sừng
Hình ảnh bệnh á sừng

Vào mùa hè, vùng da bị tổn thương sẽ ửng đỏ, ngứa ngáy, nổi mụn nước và dễ bị nhiễm khuẩn nếu không được khắc phục kịp thời. 

Bệnh viêm da cơ địa á sừng xuất hiện ở tất cả mọi đối tượng, mọi lứa tuổi. Đối với tình trạng á sừng ở trẻ em thì bệnh sẽ dễ dàng chuyển biến nghiêm trọng hơn. Chính vì vậy, phụ huynh cần kịp thời phát hiện bệnh và tập trung chữa trị để bệnh không ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. 

Nguyên nhân gây bệnh viêm da cơ địa á sừng

Hiện nay, y khoa vẫn chưa xác định được nguyên nhân cụ thể gây ra bệnh á sừng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết rằng bệnh á sừng có thể liên quan đến các yếu tố như sau:

Di truyền

Di truyền là nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh viêm da cơ địa á sừng. Nếu trong gia đình có bố mẹ, ông bà mắc bệnh thì khả năng cao đứa trẻ sinh ra sẽ mắc phải căn bệnh này, tỷ lệ mắc lên đến 45%.

Thay đổi nội tiết tố

Thay đổi nội tiết tố gây nên bệnh á sừng thường xảy ra ở phụ nữ mang thai và phụ nữ sau sinh. Khi hormone trong cơ thể người mẹ thay đổi đột ngột, làn da sẽ bị ảnh hưởng và gây ra bệnh á sừng hoặc các bệnh lý viêm da khác.

Cơ thể bị thiếu hụt chất dinh dưỡng

Các chất dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển và hoạt động hàng ngày của con người. Có một số loại vitamin có vai trò chăm sóc làn da như vitamin A, C, D, E… Khi thiếu hụt một hoặc nhiều những dưỡng chất này, cơ thể sẽ trở nên suy yếu. 

Do đó, khi thiếu các vitamin kể trên, da của bạn sẽ bị suy giảm chức năng, khiến chúng dần suy yếu và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về da, trong đó có bệnh viêm da cơ địa á sừng. 

Thời tiết khô, lạnh

Khi thời tiết thay đổi đột ngột, đặc biệt là mùa đông, nhiệt độ và độ ẩm xuống thấp khiến da dễ bị mất nước. Nếu bạn không biết cách chăm sóc, dưỡng da thì các bệnh lý viêm da sẽ có môi trường để phát triển và diễn biến ngày một nghiêm trọng hơn, trong đó có bệnh viêm da cơ địa á sừng. 

Tiếp xúc với chất độc hại

Một số trường hợp bệnh nhân mắc bệnh á sừng là do thường xuyên tiếp xúc với các hóa chất độc hại, chất tẩy rửa hàng ngày như nước rửa bát, xà phòng, nước tẩy quần áo…

Những chất độc hại trên khi tiếp xúc với làn da sẽ khiến làn da của bạn bị suy yếu. Chính vì vậy, khi sử dụng các sản phẩm có tính tẩy rửa, bạn nên sử dụng găng tay để bảo vệ làn da của mình. 

Cơ địa nhạy cảm

Ở những người có cơ địa nhạy cảm, hệ miễn dịch kém hoặc làn da mẫn cảm quá mức với những tác nhân bên ngoài như lông thú cưng, nước bẩn, mạt bụi, phấn hoa thì nguy cơ mắc bệnh viêm da cơ địa á sừng cao hơn bình thường. 

Triệu chứng của bệnh

Theo các chuyên gia, khi mới khởi phát, bệnh á sừng có những biểu hiện tương tự như bệnh chàm. Một số vị trí dưới đây thường dễ bị á sừng nhất là:

  • Bệnh á sừng ở tay: Tay là bộ phận tiếp xúc thường xuyên với các tác nhân gây bệnh bên ngoài môi trường vì vậy da tay sẽ dễ bị tổn thương bởi bệnh á sừng.
  • Bệnh á sừng ở chân: Vùng da chân thường cọ xát liên tục do chúng ta thường xuyên đi giày, dép do đó rất dễ bị tổn thương. Đặc biệt, gót chân là khu vực thường dễ mắc bệnh á sừng.
  • Bệnh á sừng ở đầu: Á sừng da đầu là các vảy sừng xuất hiện dày đặc trên vùng da đầu. Đôi khi người ta thường nhầm lẫn á sừng da đầu với tóc bị gàu. 

Dưới đây là những dấu hiệu và triệu chứng đặc trưng của bệnh viêm da cơ địa á sừng mà bạn cần nắm rõ:

  • Khô da, nứt nẻ: Hiện tượng khô da sẽ xuất hiện ngay từ lúc bệnh mới bắt đầu khởi phát. Khi chạm vào, bạn sẽ cảm thấy vùng da trở nên sần sùi, hơi cứng hơn so với vùng da xung quanh. 
  • Ngứa ngáy: Bệnh á sừng gây ra cảm giác ngứa ngáy, khó chịu. Nếu bạn gãi mạnh, chà xát mạnh sẽ khiến da ửng đỏ hơn, thậm chí là chảy máu và tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn xâm nhập, gây nên nhiều căn bệnh khác.
Bệnh á sừng gây triệu chứng ngứa ngáy khó chịu
Bệnh á sừng gây triệu chứng ngứa ngáy khó chịu
  • Mệt mỏi, mất ngủ: Người bệnh cảm thấy khó chịu vì ngứa ngáy liên tục. Điều này sẽ khiến bạn cảm thấy mệt mỏi và mất ngủ vào ban đêm. 
  • Da bong từng mảng: Sau khi vùng da bị tổn thương trở nên thô ráp trong một thời gian dài thì sẽ xuất hiện các mảng da thừa. Đây là lớp sừng được hình thành trên da sau khi vùng da bị yếu đi. Chúng sẽ tạo ra các lớp vảy màu trắng, xù xì. 
  • Các đốm mụn nước: Khi vùng da bị á sừng chuyển biến xấu thì sẽ xuất hiện các đốm mụn nước nhỏ li ti. Khi các đốm mụn nước vỡ ra, người bệnh sẽ cảm thấy ngứa ngáy dữ dội hơn. 

Bệnh viêm da cơ địa á sừng có nguy hiểm không? Có lây không?

Nhiều người cho rằng viêm da cơ địa á sừng là một bệnh lý ngoài da nên không quá nguy hiểm. Chính suy nghĩ sai lầm này đã khiến không ít bệnh nhân chủ quan không thăm khám kịp thời mà tự ý mua thuốc về nhà uống khiến bệnh diễn biến ngày một trầm trọng hơn.

Mặc dù bệnh viêm da cơ địa không gây nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh nhưng nó gây ra hàng loạt các triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày. Một số biến chứng có thể gặp phải của bệnh viêm da cơ địa á sừng như:

  • Hạn chế chức năng da: Nếu bệnh á sừng không được điều trị hiệu quả thì lớp da sẽ bị bong tróc, suy yếu và chức năng bảo vệ cơ thể cũng suy giảm đáng kể. Ngoài ra, tình trạng da bong tróc còn khiến bạn mất tự tin vào ngoại hình của mình, ngại giao tiếp, mặc cảm…
  • Bội nhiễm da, hoại tử da: Da bị tổn thương nghiêm trọng sẽ gây bít tắc lỗ chân lông, từ đó mồ hôi và các chất bẩn không thể thoát ra ngoài. Điều này sẽ khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, bứt rứt và gãi ngứa liên tục. Gãi ngứa mạnh sẽ làm da bị tổn thương, trầy xước và tạo cơ hội cho vi khuẩn tụ cầu vàng, vi khuẩn mủ xanh xâm nhập. Từ đó, da sẽ bị tổn thương nghiêm trọng hơn, thậm chí là hoại tử.
  • Nhiễm trùng máu: Nếu da mắc bệnh á sừng và dần suy yếu thì vi khuẩn sẽ xâm nhập vào các vết trầy xước, đi sâu vào máu và gây ra hiện tượng nhiễm trùng máu. Tình trạng này kéo dài sẽ gây ra viêm nhiễm tại các cơ quan như màng tim, màng khớp… 

Bệnh viêm da cơ địa á sừng có lây không? Theo chuyên gia, bệnh viêm da cơ địa á sừng hoàn toàn không có khả năng lây nhiễm từ người này sang người khác. Vì vậy, người bệnh có thể sinh sống bình thường với mọi người xung quanh. 

Các cách chữa bệnh viêm da cơ địa á sừng

Bệnh viêm da cơ địa á sừng có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau. Dưới đây là các cách chữa bệnh phổ biến và mang lại hiệu quả mà bạn nên tìm hiểm:

Sử dụng thuốc Tây y

Để điều trị căn bệnh dai dẳng này, bác sĩ sẽ thăm khám và chỉ định bệnh nhân sử dụng các loại thuốc bôi ngoài da hoặc thuốc uống. Một số loại thuốc thường được bác sĩ kê toa chữa viêm da á sừng bao gồm:

  • Thuốc Salicylic Acid: Đây là một loại thuốc bôi ngoài da có tác dụng giảm tình trạng sừng hóa, giúp làn da tổn thương phục hồi nhanh chóng và hạn chế tình trạng bong tróc. Bên cạnh đó, thuốc còn có tác dụng chống nhiễm khuẩn, giảm tình trạng sưng viêm ở vùng da bị á sừng. 
  • Thuốc kháng histamin: Thuốc giúp cải thiện đáng kể các triệu chứng của bệnh viêm da cơ địa á sừng. Tuy nhiên, thuốc sẽ gây ra các tác dụng phụ như buồn ngủ, chóng mặt, choáng váng…
  • Nhóm thuốc corticoid: Nhóm thuốc chữa á sừng này sẽ được bác sĩ chỉ định sử dụng trong trường hợp bệnh á sừng đã chuyển biến nặng. Thành phần trong thuốc có đặc tính kháng viêm mạnh, giúp cung cấp chất dưỡng ẩm cho làn da, ngăn chặn quá trình sừng hóa trên da.
  • Thuốc điều hòa miễn dịch và thuốc kháng sinh: Một số loại thuốc giúp tăng cường miễn dịch có thể kể đến như Pimecrolimus, Tacrolimus. Các loại thuốc này có tác dụng ngăn ngừa viêm nhiễm, hỗ trợ điều trị bệnh á sừng hiệu quả. 
Người bệnh có thể sử dụng các loại thuốc bôi chữa bệnh viêm da cơ địa á sừng
Người bệnh có thể sử dụng các loại thuốc bôi chữa bệnh viêm da cơ địa á sừng

Khi sử dụng thuốc Tây y, người bệnh phải tuân thủ tuyệt đối theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Tránh lạm dụng các loại thuốc giảm đau vì chúng sẽ gây ra các tác dụng phụ làm suy giảm chức năng gan thận. 

Đông y chữa bệnh viêm da cơ địa á sừng

Theo ghi chép của y học cổ truyền, nguyên nhân gây ra bệnh viêm da cơ địa á sừng là do cơ thể bị rối loạn chức năng giải độc của can thận. Từ đó sinh ra tình trạng nóng trong người, tích tụ độc tố dưới da và hình thành những cơn ngứa ngáy, khó chịu, đau rát. Bệnh sẽ tiến triển ngày một nặng hơn nếu như gặp phải phong hàn hay ngoại tà tấn công từ bên ngoài. 

Nguyên tắc điều trị bệnh viêm da cơ địa á sừng là điều trị từ căn nguyên của bệnh thông qua việc xác định rõ nguyên nhân gây bệnh. 

  • Bài thuốc số 1: Hạ khô thảo, đơn tướng quân, kinh giới, rau máu, thổ phục linh, bồ công anh mỗi vị 12g, trinh nữ hoàng cung 10g, xích đồng 9g. Bạn mang tất cả các vị thuốc trên cho vào nồi sắc cùng 5 chén nước. Bắc nước lên bếp, đun sôi đến khi nước thuốc cô đặc lại còn 1 chén thì tắt bếp. Chắt lấy phần nước và uống mỗi ngày 1 thang để điều trị bệnh. 
  • Bài thuốc số 2: Ké đầu ngựa, bồ công anh, khổ sâm, đơn đỏ, xác ve sầu, bạc thau, vỏ gạo, xích đồng, thổ phục linh, trinh nữ, hạ khô thảo mỗi vị 12g. Bạn cho tất cả các nguyên liệu trên vào ấm cùng với 4 chén nước. Bạn bắc nước lên bếp cho đến khi nước cô đặc lại còn 1 chén thì tắt bếp. Bạn uống thuốc khi còn ấm, phần bã dùng để tắm hoặc ngâm rửa vùng da bị viêm nhiễm. 

Các bài thuốc Đông y thường có tác dụng rất chậm nên người bệnh phải kiên trì uống thuốc trong một thời gian dài thì mới đạt hiệu quả cao. Hơn nữa, bệnh nhân cần đến bác sĩ Đông y thăm khám về tình trạng á sừng để được bốc thuốc cho phù hợp. 

Mẹo dân gian chữa bệnh tại nhà

Dân gian lưu truyền rất nhiều bài thuốc trị bệnh viêm da cơ địa á sừng tại nhà. Người bệnh có thể tham khảo và áp dụng một số cách chữa bệnh dưới đây:

Chữa bệnh bằng lá lốt

Trong Đông y, lá lốt có vị cay nồng, tính ấm, có công dụng giảm đau nhức, liền vết thương, kháng nấm, chống khuẩn hiệu quả. Vì thế, lá lốt thường được sử dụng để điều trị các bệnh lý da liễu, trong đó có bệnh viêm da cơ địa á sừng.

Cách thực hiện:

  • Bạn chuẩn bị một nắm lá lốt vừa đủ, rửa sạch lá lốt và đun sôi cùng với 1 lít nước. 
  • Khi nước sôi, bạn tắt lửa và pha thêm một chút nước lạnh để nước nguội bớt.
  • Bạn sử dụng nước lá lốt để ngâm chân tay hoặc tắm, phần bã thì dùng để đắp lên vùng da cần điều trị. 

Chữa bệnh á sừng bằng dầu dừa

Không chỉ có công dụng làm đẹp, dầu dừa còn có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, cung cấp nước và duy trì độ ẩm cho da. Do đó, dầu dừa thường được điều trị cho những bệnh nhân bị á sừng có làn da khô, bong tróc, nứt nẻ. 

Cách thực hiện:

  • Bạn chỉ cần vệ sinh sạch sẽ vùng da bị á sừng.
  • Lấy dầu dừa thoa nhẹ nhàng lên da và tiến hành massage khoảng 10 – 15 phút.
  • Mỗi ngày, bạn thực hiện như thế khoảng 1 lần trước khi đi ngủ.
Người bệnh có thể điều trị bệnh viêm da cơ địa á sừng bằng dầu dừa
Người bệnh có thể điều trị bệnh á sừng bằng dầu dừa

Mẹo dân gian chữa bệnh viêm da cơ địa á sừng tại nhà chỉ có thể điều trị cho những trường hợp nhẹ, bệnh mới khởi phát và chưa có những biểu hiện trầm trọng. Nếu bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng, người bệnh không nên tự ý chữa trị tại nhà mà cần đến bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chữa bệnh theo phác đồ cụ thể. 

Tìm hiểu chi tiết

Các cách phòng bệnh và ngăn ngừa bệnh tái phát mà bạn cần biết

Để phòng ngừa bệnh viêm da cơ địa á sừng tái phát, người bệnh nên duy trì những thói quen như sau:

  • Hạn chế đi bộ, chạy bộ nhiều nếu bạn bị á sừng nặng ở vùng chân. Nếu có sử dụng tất thì nhớ giặt sạch sẽ, phơi khô ráo để giữ vệ sinh.
  • Người bệnh có thể sử dụng các loại kem bôi dưỡng ẩm sau khi tắm và trước khi đi ngủ để làm mềm da và duy trì độ ẩm thích hợp cho làn da. Trước khi bôi kem, bạn phải dùng khăn sạch để lau khô nước trên da. 
  • Xây dựng một chế độ nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
  • Xây dựng một đời sống tinh thần vui vẻ, lạc quan, tránh căng thẳng, lo lắng quá mức cũng là một cách hiệu quả giúp bệnh nhanh chóng thuyên giảm.
  • Thiết lập một thực đơn ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, khoa học, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây, đặc biệt là các loại rau củ giàu vitamin A, E, C… 
Bổ sung vitamin và khoáng chất để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể
Bổ sung vitamin và khoáng chất để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể
  • Trong thời gian điều trị bệnh, người bệnh tuyệt đối không được tiếp xúc với những hóa chất độc hại như xà phòng, nước tẩy rửa mạnh. Đồng thời, bạn nên hạn chế lau nhà, rửa chén, giặt đồ… Nếu cần thiết thì bạn nên sử dụng găng tay bằng nhựa dẻo để hạn chế bệnh tiến triển nghiêm trọng hơn.
  • Không được chà xát, gãi mạnh lên vùng da mắc bệnh viêm da cơ địa á sừng vì có thể gây chảy máu, nhiễm trùng da.
  • Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ toàn bộ cơ thể, đặc biệt là những vùng da đã từng bị á sừng hoặc bị các bệnh lý da liễu khác.
  • Bạn nên cắt ngắn móng tay, móng chân, hạn chế tối đa các nguy cơ bên ngoài gây tổn thương lớp sừng trên da. 
  • Tuyệt đối không được ngâm chân, tay vào nước muối vì dung dịch muối có tính ưu trương sẽ dễ làm da bị á sừng trở nên khô, căng và nứt nẻ. 

Viêm da cơ địa á sừng không phải là một căn bệnh quá nguy hiểm nhưng nếu không được điều trị sớm thì bệnh sẽ gây ra nhiều biến chứng khó lường. Chính vì thế, mỗi người nên tự biết cách chăm sóc và giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ. Khi phát hiện triệu chứng bệnh, bạn không nên chủ quan mà cần đến bác sĩ chuyên khoa thăm khám để bệnh nhanh chóng phục hồi.

Xem ngay

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.