Hội Chứng Biếng Ăn Ở Trẻ Nhỏ: Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục

Hội chứng biếng ăn ở trẻ là do sự thèm muốn dùng thức ăn hoặc có thể là sợ tất cả những loại thức ăn. Tình trạng này xảy ra thường xuyên ở trẻ nhỏ và do nhiều nguyên nhân gây ra. Nó không quá nguy hiểm nhưng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển về thể chất, trí tuệ của bé sau này.

Hội chứng biếng ăn là gì?

Biếng ăn là triệu chứng liên quan đến việc không thèm ăn ở trẻ nhỏ và có thể do nguyên nhân bệnh lý hoặc sinh lý. Hội chứng biếng ăn thường gặp nhiều nhất ở những trẻ từ 1 – 5 tuổi, trong đó 40% trẻ trong độ tuổi này có dấu hiệu biếng ăn trước 3 tuổi.

Hội chứng biếng ăn thường gặp nhiều nhất ở những trẻ từ 1 - 5 tuổi
Hội chứng biếng ăn thường gặp nhiều nhất ở những trẻ từ 1 – 5 tuổi

Hội chứng biếng ăn diễn ra cao nhất và kéo dài trầm trọng ở 3 giai đoạn:

  • 4 – 6 tháng, khi trẻ bắt đầu ăn dặm.
  • 12 – 24 tháng, trẻ chuyển từ ăn loãng sang đặc.
  • 24 – 26 tháng, trẻ chuyển từ đút ăn sang tự ăn bằng muỗng.

Nguyên nhân gây ra hội chứng biếng ăn

Nguyên nhân gây hội chứng biếng ăn có rất nhiều, ví dụ như bệnh lý, tâm lý, yếu tố bên ngoài tác động, cơ thể thiếu chất, món ăn không hợp khẩu vị,… Việc xác định được chính xác nguyên nhân là vô cùng quan trọng để đưa ra biện pháp cải thiện phù hợp, giúp trẻ phát triển về cả thể chất, tinh thần.

Hội chứng biếng ăn do bệnh lý

Khi bị bệnh, cơ thể của bé sẽ rất yếu, mệt mỏi, gây nên cảm giác chán ăn. Lúc này cha mẹ cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng và cho bé uống bổ sung những vi chất bị thiếu hụt.

Với những bé bị nhiễm khuẩn đường ruột, nhiễm khuẩn đường hô hấp gây ho, viêm họng, sổ mũi, viêm phổi thì nên quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, sinh lý để có chế độ sinh hoạt phù hợp nhất.

Biếng ăn sinh lý

Có rất nhiều bé vẫn khỏe mạnh nhưng trong 1 – 2 tuần trở nên chán ăn, ăn ít đi. Đây có thể là hội chứng biếng ăn sinh lý, xảy ra theo từng giai đoạn phát triển của trẻ. 

Hội chứng biếng ăn có thể xảy ra theo giai đoạn phát triển
Hội chứng biếng ăn có thể xảy ra theo giai đoạn phát triển

Khoảng thời gian xảy ra tình trạng này thường trùng với những thời điểm bé biết lẫy, ngồi, đi đứng,…. Trẻ sẽ ăn ít trong một vài ngày hoặc vài tuần, sau đó sẽ bình thường trở lại.

Có nhiều trường hợp trẻ ăn ít trong vài tuần nhưng cha mẹ không chú ý và đưa ra biện pháp khắc phục, tạo ra thói quen lười ăn, khiến sức khỏe bé suy giảm.

Sai lầm khi khi thực hiện nấu nướng, chế biến các món ăn

Một lý do phổ biến gây hội chứng biếng ăn ở trẻ nhỏ là thực đơn quá nhàm chán, ít thay đổi. Cha mẹ thường xuyên cho trẻ ăn món hầm, các loại rau củ trong nhiều ngày sẽ khiến trẻ thấy ngán, không hứng thú. Chỉ cho bé ăn nước rau, nước thịt cũng khiến trẻ thiếu xơ, dinh dưỡng. Ngoài ra, cho trẻ ăn dặm quá sớm hay quá muộn, xay nhỏ thức ăn dù bé 2 – 3 tuổi cũng là nhiều sai lầm cha mẹ mắc phải.

Việc pha sữa cùng nên được lưu ý, nếu pha quá đặc hoặc quá loãng sẽ gây khó uống, khiến trẻ khó tiêu.

Thức ăn không hợp khẩu vị

Trong các bữa ăn, cha mẹ cần đa dạng món ăn để biết được khẩu vị của trẻ, đồng thời đảm bảo chế độ ăn uống đủ chất, đủ dinh dưỡng. Bên cạnh đó, nếu không được ăn những món trẻ yêu  thích bé cũng sinh ra cảm giác chán ăn, biếng ăn.

Chế độ dinh dưỡng mất cân đối

Việc cho trẻ ăn quá nhiều trong một bữa ăn, ăn quá nhiều bữa trong ngày sẽ dẫn đến tình trạng ức chế bài tiết men tiêu hóa, khiến trẻ sợ ăn hơn.

Ngoài ra, nếu bị thiếu các vi chất dinh dưỡng như vitamin A, B, C,… vi chất khoáng như kẽm, sắt, đồng,… cũng làm trẻ ăn không ngon miệng.

Chế độ dinh dưỡng mất cân đối khiến trẻ chán ăn
Chế độ dinh dưỡng mất cân đối khiến trẻ chán ăn

Khi hội chứng biếng ăn kéo dài sẽ khiến trẻ bị suy giảm hệ miễn dịch, rối loạn vị giác, ảnh hưởng xấu đến tinh thần, khiến trẻ tự kỷ. Nghiêm trọng hơn, bé dễ bị còi xương, suy dinh dưỡng và mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu chảy.

Hội chứng biếng ăn do rối loạn tiêu hóa

Hệ tiêu hóa ở trẻ còn non nớt khiến trẻ dễ bị rối loạn tiêu hóa, tăng nguy cơ biếng ăn, ăn uống không ngon miệng. Khi bị bệnh về đường tiêu hóa, trẻ sẽ có cảm giác buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy hay táo bón. Những triệu chứng này khiến trẻ buồn nôn, kém ăn.

Nguyên nhân chủ yếu là do đường ruột bị loạn khuẩn, rối loạn sự co bóp hoặc tiết dịch trong dạ dày và ruột. Các bé sẽ trở lại ăn uống bình thường sau một vài ngày khi tình trạng rối loạn tiêu hóa kết thúc.

Trẻ sợ ăn, bị ép ăn

Cảm giác sợ ăn, bị ép ăn khiến trẻ ngày càng lười ăn hơn, tạo tâm lý lo lắng, sợ hãi cho trẻ. Nếu bị ép ăn nhiều lần sẽ tạo thành thói quen nhìn thấy thức ăn là không muốn ăn, lâu dần thành hội chứng biếng ăn.

Hội chứng biếng ăn do tâm lý cha mẹ

Nhiều cha mẹ quan niệm rằng cứ ăn nhiều thì sẽ tốt cho sự phát triển của mẹ. Nên khi thấy con ăn ít hơn những bạn đồng trang lứa sẽ nghĩ rằng con biếng ăn, dù chiều cao và cân nặng của bé vẫn tăng đều. Đây là quan niệm sai lầm mà các bậc phụ huynh cần loại bỏ ngay. 

Cha mẹ ép ăn cũng khiến con sợ ăn, chán ăn
Cha mẹ ép ăn cũng khiến con sợ ăn, chán ăn

Khẩu phần ăn sẽ dựa theo nhu cầu dinh dưỡng của trẻ, hãy đảm bảo đủ số lượng và chất lượng cùng những dưỡng chất là bé có thể phát triển bình thường, khỏe mạnh.

Biếng ăn do dùng thuốc

Khi trẻ dùng kháng sinh kéo dài, uống vitamin A, D quá liều hoặc dùng sắt sẽ có thể bị biếng ăn. Một số loại kháng sinh cũng dễ gây ra những tác dụng phụ như: Rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, khiến trẻ chán ăn, biếng ăn,… Lưu ý, cha mẹ không nên cho trẻ dưới 2 tuổi dùng thuốc kích thích vì nó sẽ làm nặng tình trạng biếng ăn sau khi trẻ ngừng sử dụng.

Trẻ không tập trung ăn uống

Hiện nay, việc bé dùng đồ chơi để bé vừa ăn vừa chơi, hoặc vừa ăn vừa xem ti vi, điện thoại rất phổ biến. Việc này không những không giúp bé ăn nhiều hơn mà còn khiến bé không tập trung khi ăn, bữa ăn kéo dài thêm, thức ăn nguội lạnh khiến bé ngày càng chán ăn. Bé cũng sẽ mất đi vị giác và chỉ chăm chú vào những đồ chơi, những hình ảnh trong điện thoại, hình thành thói quen không tốt, khó sửa đổi.

Hội chứng biếng ăn bẩm sinh

Thống kê cho thấy, có đến 5% trẻ nhỏ bị biếng ăn bẩm sinh. Các bé từ khi sinh ra đã biếng ăn, chỉ thích ngủ hoặc chơi, không đòi bú và không đòi ăn. Với những bé này, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám, chủ động cho bé ăn để tránh bé bị mệt mỏi, đói lả.

Nuông chiều bé từ sớm

Cho bé ăn những món con thích sẽ giúp con ăn nhiều hơn, nhưng nếu cứ nuông chiều chỉ cho bé ăn những món đó thì cơ thể sẽ không đủ chất dinh dưỡng. Theo thời gian, bé sẽ hình thành thói quen và rất khó để ăn những món mới. Mặt khác, việc ăn một món trong quá nhiều ngày sẽ khiến bé cảm thấy chán ăn.

Xem thêm

Dùng một món ăn trong nhiều ngày khiến bé chán nản
Dùng một món ăn trong nhiều ngày khiến bé chán nản

Bé không tham gia ăn cùng gia đình

Nhiều cha mẹ thường cho bé ăn riêng mà không ngồi ăn cùng bữa cùng gia đình. Việc ăn trước bữa chính sẽ khiến bé không có thói quen ăn uống của người lớn, không cảm nhận được không khí vui vẻ, ấm cúng từ gia đình. Khi bé lười ăn, cha mẹ nóng tính sẽ dễ tức giận, quát nạt và khiến không khí trong bữa ăn căng thẳng hơn nhiều. Điều ấy cũng là yếu tố khiến trẻ sợ ăn hơn và thường xuyên cảm thấy áp lực mỗi khi đến bữa ăn.

Trẻ bị biếng ăn có nguy hiểm không?

Hội chứng biếng ăn kéo dài khiến cơ thể bé bị thiếu hụt dinh dưỡng, gây ra nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất cũng như tinh thần của trẻ, cụ thể:

  • Trẻ nhỏ sẽ có nguy cơ bị suy dinh dưỡng

Hậu quả rõ ràng nhất khi trẻ biếng ăn đó là bị suy dinh dưỡng, không đáp ứng được những chỉ số tăng trưởng, thể trạng còi cọc, gầy gò, thấp bé hơn so với những bạn đồng trang lứa.

  • Rối loạn tăng trưởng

Ở giai đoạn phát triển, bé cần một lượng nhu cầu dinh dưỡng lớn hơn mỗi ngày. Nếu trẻ không chịu ăn sẽ khiến nguồn dưỡng chất nạp vào cơ thể không đáp ứng nhu cầu phát triển. Trong đó phải kể đến những chất cơ thể chỉ cần một lượng nhỏ nhưng nếu thiếu thì vô cùng nguy hiểm như: Vitamin A, Vitamin B1, Vitamin D,…

  • Trí não chậm phát triển

Dinh dưỡng là một trong những yếu tố quyết định đến sự phát triển trí não của trẻ. Trẻ bị biếng ăn sẽ có nguy cơ thiếu những chất quan trọng ảnh hưởng đến sự hoạt động của não bộ như: Protein, Omega-3, Omega-6, Sắt, DHA, chất béo,… 

  • Suy giảm hệ miễn dịch

Khi khẩu phần ăn không đủ chất, trẻ chậm ăn, lười ăn sẽ khiến cơ thể trẻ thiếu chất, không có đủ những dưỡng chất thiết yếu, giảm sức đề kháng để chống lại những tác nhân xấu. Bởi vậy, những trẻ biếng ăn thường dễ bị bệnh về tiêu hóa, đường hô hấp, đặc biệt là bệnh viêm họng, viêm phổi.

những trẻ biếng ăn thường dễ bị bệnh về tiêu hóa, đường hô hấp
Những trẻ biếng ăn thường dễ bị bệnh về tiêu hóa, đường hô hấp
  • Ảnh hưởng đến chỉ số cảm xúc EQ của trẻ

Chỉ số cảm xúc hay EQ càng cao thì bé sẽ có khả năng phát triển tốt khả năng giao tiếp, diễn đạt, nhanh chóng kết bạn, hòa đồng cùng mọi người, thích ứng nhanh với môi trường sống. Đây chính là nền tảng để bé hoàn thiện nhân cách và kỹ năng sống trong tương lai. Tuy nhiên những trẻ biếng ăn sẽ có EQ thấp, khó hòa nhập, xu hướng thụ động, về lâu dài có thể bị tự kỷ, học kém, khó tập trung, khó thành đạt.

Cách khắc phục hội chứng biếng ăn ở trẻ nhỏ

Để giúp bé ăn ngon, không chán ăn thì cha mẹ cần tính được lượng calo cần thiết mỗi ngày của bé, tránh ép bé ăn vượt quá nhu cầu. Tùy thuộc vào giới tính, độ tuổi và thể trạng sức khỏe, mỗi bé sẽ có lượng calo khác nhau. Dưới đây là một số giải pháp giúp đẩy lùi hội chứng biếng ăn.

Đừng ép buộc ăn khi bé không muốn

Các biện pháp như la mắng, đe dọa hay trừng phạt,… đều khiến tình trạng biếng ăn của bé trầm trọng hơn. Vì thế cha mẹ không nên áp dụng những cách này. Nếu muốn cho bé tập ăn món mới, hãy áp dụng vào bữa sáng. Đây là thời gian bé cảm thấy đói nhất và sẵn sàng ăn mọi thứ. Khi trẻ chịu ăn, bạn có thể chuyển món đó vào trong thực đơn bữa trưa, bữa tối và chế biến các món mới vào những buổi sáng tiếp theo.

Tạo thực đơn đa dạng, trình bày món ăn đẹp mắt

Trong các bữa ăn, tốt nhất hãy nên có ít nhất 1 món ăn mà bé thích để kích thích sự thèm ăn của trẻ. Để con lựa chọn món ăn, miễn sao nó không gây hại cho sức khỏe là được. Bạn cũng nên khuyến khích con ăn tất cả những món trong bữa, dù mỗi món chỉ một ít để đảm bảo đủ dinh dưỡng.

Hãy chuẩn bị những món ăn ngon, đẹp mắt cho trẻ
Hãy chuẩn bị những món ăn ngon, đẹp mắt cho trẻ

Cho trẻ ăn đúng giờ

Đừng cho bé ăn nếu chưa đến đúng bữa chính, bữa phụ, trước khi ăn 15 phút hãy thông báo để bé biết sắp đến giờ ăn. Hầu hết trẻ em rất thích bắt chước hành động của người khác nên người lớn hãy là những người ăn uống đúng giờ, đúng bữa, ăn những thực phẩm tốt cho sức khỏe để làm gương cho bé.

Chia khẩu phần ăn của bé thành nhiều bữa nhỏ

Nếu bé có tình trạng biếng ăn, lười ăn, hãy chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ khác nhau như: Trái cây, sữa chua, bánh kẹo,… nhưng không nên ăn cùng bữa chính.

Không cho trẻ uống nhiều nước trước và trong khi đang ăn

Việc cho trẻ uống nhiều nước trước khi ăn và sau khi ăn sẽ khiến trẻ nhanh no và không còn hứng thú với thức ăn. Ngoài ra, cha mẹ cũng nên hạn chế cho con uống sữa vào ban đêm vì có thể gây ảnh hưởng vào bữa sáng hôm sau.

Đảm bảo đủ dinh dưỡng cho bé trong mỗi bữa ăn

Trong mỗi bữa ăn cho bé hãy đảm bảo đủ dinh dưỡng để bé khỏe mạnh. Các loại vitamin, khoáng chất có trong chế độ ăn uống cũng giúp kích thích sự thèm ăn của bé. Bên cạnh đó, khi cho bé ăn, đảm bảo bé không dùng điện thoại, không xem tivi, không chơi đồ chơi,…

Để trẻ vận động

Trẻ nhỏ ít vận động cũng tạo nên tình trạng chán nản, biếng ăn. Cha mẹ hãy khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày hoặc dành thời gian vận động cùng con. Việc vận động sẽ khiến bé tiêu hao năng lượng và bé sẽ có cảm giác bị đói, ăn ngon và có sức khỏe tốt hơn. 

Cha mẹ hãy khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày
Cha mẹ hãy khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày

Giải pháp nếu trẻ bị biếng ăn bệnh lý

Khi bị bệnh, trẻ thường mệt mỏi dẫn đến chán ăn, lười ăn. Lượng thực phẩm đi vào cơ thể ít cũng khiến thiếu hụt dinh dưỡng và ngày càng mệt mỏi hơn. Phụ huynh nên chú trọng đến việc đảm bảo nguồn dinh dưỡng hợp lý trong khẩu phần ăn hàng ngày của trẻ để nhanh chóng phục hồi và tăng cường sức đề kháng. 

Cha mẹ cần lưu ý thiết lập khẩu phần ăn cho bé cân bằng 4 nhóm chất là: Đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất. Ngoài ra, không lạm dụng kháng sinh vì dễ gây mất cân bằng đường ruột, khiến bé chướng bụng, chán ăn và khó tiêu. Nếu trẻ mọc răng hay chú ý giảm đau để bé ăn ngon hơn, trong bữa ăn tạo không khí vui vẻ, thoải mái để bé ăn uống ngon miệng.

Không nhất thiết phải dùng thuốc bổ cho bé

Các vitamin và khoáng chất đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp cơ thể hoạt động tốt hơn và các loại viên uống, thuốc bổ có thể bổ sung cho bé nhiều dưỡng chất cần thiết. Tuy nhiên nếu đang thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh thì không cần thiết bổ sung vitamin, nếu thực sự cần sử dụng, hãy tham khảo ý kiến từ chuyên gia, bác sĩ.

Hội chứng biếng ăn ở trẻ xảy ra khá nhiều hiện nay và nó có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển sau này của bé. Cha mẹ nên biết được nguyên nhân và có hướng khắc phục đúng đắn để đảm bảo con được phát triển toàn diện. Nếu tình trạng nghiêm trọng, cần tham vấn ý kiến từ bác sĩ chuyên khoa để có biện pháp xử lý phù hợp và kịp thời.

Đọc nhiều

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.