Cây chìa vôi – Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh hiệu quả

Cây chìa vôi được biết đến là một trong những loại thảo dược quen thuộc. Chúng có khả năng điều trị nhiều bệnh lý khác nhau như: thoát vị đĩa đệm, phong tê thấp, mụn nhọt, sưng nề, ong đốt… Bài viết dưới đây, chuyên trang xin gửi tới bạn đọc những thông tin chi tiết cũng như các bài thuốc từ loại dược liệu quý này.

Cây chìa vôi như thế nào? Đặc điểm cây chìa vôi

Cây chìa vôi là loại cây quen thuộc và phân bố tại nhiều tỉnh thành trên đất nước ta. Tuy nhiên, rất nhiều người chưa nắm bắt được những đặc điểm của loại dược liệu này.

Hình ảnh cây chìa vôi trong tự nhiên
Hình ảnh cây chìa vôi trong tự nhiên

Dưới đây là một số thông tin và cách nhận biết cây chìa vôi:

  • Tên dược liệu: Cây chìa vôi
  • Tên gọi khác: Bạch liễm, Hồ đắng, Bạch phấn đằng…
  • Tên gọi theo khoa học: Cissus modeccoides Planch
  • Thuộc họ: Nho (Vitaceae)

Đặc điểm thực vật của dược liệu

Là một loại thảo dược quý, có khả năng chữa được nhiều bệnh lý khác nhau, cây chìa vôi có những đặc điểm nổi bật sau đây:

  • Cây dài từ 2 – 4 mét hoặc có thể dài hơn. Thân cây màu xanh lục, pha lẫn màu lơ nhạt hoặc màu tím. Chúng thường mọc ra các tua cuốn, đối diện với lá.
  • Lá chìa vôi thường có đầu nhọn, gốc tự hình trái tim. Các lá mọc so le với nhau, có kích thước khoảng từ 5 – 8cm, mặt trên lá có hình chân vịt. Mép lá hình răng cưa và xẻ sâu thành 5 – 7 thùy ở trên lá. Trên thùy lá có răng cưa, mặt trên màu xanh lục sẫm và phía mặt dưới có màu trắng. Cuống lá dày và to, có độ cứng cáp.
  • Hoa chìa vôi màu vàng nhạt và thường mọc thành chùm. Đài hoa giống hình chén hoặc hình đấu, có 4 nhị, 4 răng nhỏ, 4 cánh hoa ở tràng. Thông thường, hoa sẽ nở trong khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm.
  • Quả cây khi chín có màu đen, kích thước khoảng 5 – 6mm. Cây sẽ ra quả từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm.
  • Phần củ chìa vôi chỉ nhỏ như quả trứng gà, hình tròn và hơi nhọn về phía hai bên đầu. Bên ngoài củ có màu đen và bên trong là màu trắng. Củ thường dính liền luôn với gốc cây.

Cây chìa vôi có mấy loại?

Theo dân gian, cây chìa vôi có 3 loại chính: chìa vôi bò, chìa vôi Java và chìa vôi 4 cạnh. Mỗi loại sẽ có những đặc điểm cũng như công dụng riêng. Ngoài ra, dựa vào màu sắc của thân cây, người ta chia dược liệu này thành hai loại khác nhau để phân biệt: cây chìa vôi trắng và cây chìa vôi tím.

Tuy nhiên, để sử dụng an toàn và hiệu quả nhất, người bệnh cần phải nắm rõ được đặc tính của chúng. Theo kinh nghiệm dân gian, chìa vôi có lá tam giác và mọc so le nhau sẽ không có khả năng điều trị bệnh lý. Người bệnh khi sử dụng cần phải lưu ý điều này.

Cây chìa vôi mọc ở đâu, phân bổ như thế nào?

Cây chìa vôi thích hợp sống ở những khu vực có khí hậu nhiệt đới. Tại Việt Nam, đây là loại cây mọc hoang ở bờ suối, rừng thưa, những khu vực có độ ẩm cao và nhiều ánh sáng. Ngoài ra, cũng có thể tìm thấy loại câu này ở những nơi có hàng rào.

Cây thuốc thích hợp sống ở khu vực có khí hậu nhiệt đới
Cây thuốc thích hợp sống ở khu vực có khí hậu nhiệt đới

Ở nước ta, loại dược nhiều này chủ yếu phân bổ ở các tỉnh phía Bắc như: Lào Cai, Yên Bái, Hòa Bình, Sơn La… Tại Huế, Đà Nẵng, Ninh Thuận… chúng ta cũng có thấy cây chìa vôi xuất hiện khá nhiều.

Trên thế giới cũng dễ dàng bắt gặp câu bình vôi tại một số nước như thuộc Châu Á: Thái Lan, Campuchia, Trung Quốc…

Thu hoạch và bào chế

Bộ phận lá, thân, rễ, củ của loại dược liệu này đều được sử dụng để làm thuốc chữa bệnh. Cây chìa vôi có thể được thu hái quanh năm. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm dân gian truyền lại, khi thời tiết bắt đầu vào đông là thời điểm thích hợp nhất để thu hoạch. Đây là giai đoạn các bộ phận của cây có đầy đủ dưỡng chất nhất.

Về cách sử dụng cây chìa vôi, sau khi thu hoạch về, việc bào chế được thực hiện theo các cách dưới đây:

  • Củ chìa vôi rửa sạch, ngâm nước qua đêm cho mềm rồi thái thành từng lát mỏng, đem phơi khô rồi sử dụng.
  • Các bộ phận khác của chìa vôi, sau khi thu hoạch về cần rửa sạch, cắt ngắn thành từng khúc, phơi khô và sử dụng.
  • Rửa sạch các bộ phận của cây rồi dùng tươi.
  • Dây chìa vôi khi kết hợp với các dược liệu khác có thể đem ngâm rượu. Ngâm trong một thời gian vừa đủ để các dưỡng chất ngấm ra rượu thì mang sử dụng.

Để phát huy tác dụng của cây chìa vôi, khi bào chế xong, dược liệu cần phải được bảo quản trong túi kín, tránh ẩm mốc và để tại nơi khô ráo, thoáng mát.

Cây chìa vôi có tác dụng gì với sức khỏe con người?

Không hề ngẫu nhiên khi dược liệu này lại được nhiều người tin dùng để chữa bệnh. Công dụng của cây chìa vôi đã được kiểm chứng trong y học cổ truyền cũng như nghiên cứu khoa học hiện đại.

Tác dụng theo y học cổ truyền

Các bộ phận của chìa vôi có thể chữa được nhiều bệnh khác nhau và mỗi bộ phận sẽ có công dụng khác nhau:

  • Dây chìa vôi có vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, hành huyết, giải độc và tán kế. Chính bởi vậy cây chìa vôi chữa đau xương khớp, hỗ trợ điều trị lở ngứa, giảm sưng hạch, ung nhọt và giải độc do bị rắn cắn…
  • Lá chìa vôi có vị đắng, tính lạnh, có công dụng tiêu thũng, giải độc. Bộ phận này được sử dụng để điều trị ung nhọt, chữa chai chân, lở ngứa…
  • Củ chìa vôi có bị đắng, hơi chua, tính bình và có công dụng tán huyết, trừ tê thấp, lợi tiểu. Bộ phận này được sử dụng để chữa bầm tụ máu, một số bệnh viêm nhiễm, sát trùng vết thương, trị phong tê thấp…

Tác dụng theo nghiên cứu khoa học hiện đại

Nghiên cứu khoa học hiện đại cũng đã chỉ ra các dưỡng chất có trong cây chìa vôi như:

  • Hợp chất saponin
  • Hợp chất phenolic
  • Một số acid amin
  • 5.4% glucid
  • 1.4% protid
  • 0.8% tro
  • 1.1% chất xơ
  • 1.5mg% caroten
  • Vitamin C
Tác dụng của cây chìa vôi được khoa học hiện đại kiểm chứng
Tác dụng của cây chìa vôi được khoa học hiện đại kiểm chứng

Đây là các dưỡng chất thiết yếu trong việc điều trị những bệnh lý liên quan tới xương khớp nói chung. Ngoài ra, vitamin C có tác dụng trong việc thanh nhiệt, giải độc, chữa mụn nhọt hiệu quả.

Cây chìa vôi trị bệnh gì? Các bài thuốc từ dược liệu chìa vôi

Theo y học cổ truyền, cây chìa vôi là loại dược liệu quý từ thiên nhiên và có tác dụng chữa nhiều bệnh lý khác nhau. Dưới đây là một số bài thuốc từ cây thuốc này.

Bài thuốc cây chìa vôi chữa thoát vị đĩa đệm

Không ít người bệnh mắc những triệu chứng của thoát vị đĩa đệm sử dụng cây chìa vôi để chữa bệnh và mang lại hiệu quả rất tốt. Từ loại dược liệu này, người bệnh có thể áp dụng nhiều bài thuốc để hạn chế những cơn đau và giúp kiểm soát bệnh tốt hơn.

Bài thuốc 1: Kết hợp dây chìa vôi với các loại dược liệu

Nhiều người bệnh thắc mắc cây chìa vôi có uống được không và câu trả lời là có. Sự kết hợp của dây chìa vôi cùng một số loại dược liệu khác, sắc thành thuốc uống sẽ gia tăng hiệu quả trong việc điều trị thoát vị đĩa đệm.

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • 40gr dây chìa vôi
  • 20gr rau dền gai
  • 20gr cây tầm gửi
  • 20gr cây cỏ xước
  • 20gr lá lốt

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch tất cả các dược liệu rồi để ráo nước.
  • Cho lên bếp đun cùng 1 lít nước. Đun sôi rồi vặn nhỏ lửa, đun tới khi chỉ còn khoảng 500ml và các dưỡng chất của dược liệu đã ngấm ra thuốc thì tắt bếp.
  • Chia thuốc uống thành 3 lần trong một ngày. Sử dụng khi thuốc còn nóng sẽ dễ uống hơn. Thông thường, uống trước bữa ăn khoảng 30 phút sẽ đem lại hiệu quả hơn. Người bệnh kiên trì sử dụng khoảng 1 tháng sẽ thấy được tác dụng đem lại.

Bài thuốc 2: Lá chìa vôi

Với bài thuốc này, người bệnh chỉ cần chuẩn bị một nắm lá chìa vôi và thực hiện theo cách làm dưới đây:

  • Rửa sạch lá để trôi hết lớp phấn bột bên ngoài.
  • Sao nóng lá chìa vôi cho nóng rồi thêm một thìa muối trắng.
  • Khi sao đủ độ nóng, cho lá ra một miếng vải sạch, bọc lại cho gọn rồi đắp trực tiếp lên vị trí bị đau nhức.
  • Thực hiện mỗi ngày 2 lần để giảm đau nhức do thoát vị đĩa đệm.

Bài thuốc cây chìa vôi chữa đau nhức xương

Cây chìa vôi chữa đau lưng và đau nhức xương khớp là bài thuốc quen thuộc với nhiều người bệnh mắc những bệnh lý liên quan tới xương khớp.

Các bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ dược liệu
Các bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ dược liệu

Bài thuốc 1: Ngâm rượu

Cách ngâm rượu cây chìa vôi cùng một số thảo dược khác giúp hạn chế những cơn đau xương khớp và giảm nguy cơ tình trạng bệnh chuyển biến nặng hơn.

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • 50gr dây chìa vôi
  • 20gr đương quy
  • 10gr xuyên khung
  • 40gr ngưu tất
  • 20gr cẩu tích

Cách thực hiện:

  • Ngâm các loại dược liệu đã chuẩn bị cùng với 1 lít rượu trắng 40 độ. Để khoảng 10 ngày để các dưỡng chất của nguyên liệu ngấm vào rượu.
  • Mỗi ngày sử dụng 2 – 3 ly nhỏ, dùng một thời gian sẽ thấy được hiệu quả rõ rệt.

Bài thuốc 2: Cây chìa vôi kết hợp với lá lốt

Người bệnh chỉ cần chuẩn bị 20gr chìa vôi cùng 15gr lá lốt đối với bài thuốc này rồi thực hiện theo các bước dưới đây:

  • Rửa sạch các loại dược liệu rồi để ráo nước.
  • Đun cùng khoảng 500ml nước. Đun sôi rồi để nhỏ lửa, khi thuốc còn khoảng 250ml nước thì tắt bếp.
  • Chia thuốc thành 3 lần uống trong ngày và sử dụng khi trước khi ăn cơm khoảng 30 phút.

Bài thuốc cây chìa vôi chữa bong gân, tụ máu, sưng nề

Các dưỡng chất có trong lá bình vôi có khả năng trị bong gân, sưng nề và tụ máu. Người bệnh cần chuẩn bị một nắm lá chìa vôi cùng một nắm lá thầu dầu tía rồi thực hiện như sau:

  • Rửa sạch lá chìa vôi và lá thầu dầu tía rồi để ráo nước.
  • Sử dụng cối, chày và giã nát lá, thêm một chút giấm hoặc rượu trắng  giã cùng.
  • Sau khi giã xong, cho lá lên chảo sao cho đủ độ nóng rồi đắp lên vết thương, dùng vải sạch bó lại.
  • Với các vết thương nặng, mỗi ngày thực hiện 2 lần sẽ giúp giảm đau, giảm sưng

Bài thuốc cây chìa vôi chữa mụn nhọt, lở ngứa

Với bài thuốc này, người bệnh cần phải thực hiện theo hướng dẫn dưới đây.

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Lá chìa vôi
  • 20gr thổ phục linh
  • 10gr kim ngân hoa
  • 10gr bồ công anh

Cách thực hiện:

  • Rửa sạch các loại thảo dược và để ráo nước.
  • Đem thổ phục linh, kim ngân hoa và bồ công anh đun với 500ml nước. Đun cho tới khi còn khoảng 250ml thì tắt bếp. Sử dụng thuốc khi còn nóng để dễ uống hơn.
  • Với lá chìa vôi, đem giã nát rồi đắp lên vị trí bị mụn nhọt, lở ngứa.
  • Kết hợp song song đắp và uống thuốc sẽ đem lại hiệu quả tốt hơn.

Những lưu ý khi sử dụng cây chìa vôi

Là một loại thảo dược từ thiên nhiên và rất lành tính nhưng người bệnh cần phải lưu ý một số vấn đề dưới đây để việc điều trị bệnh đạt hiệu quả tốt nhất:

  • Tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý, người bệnh sẽ sử dụng với liều lượng khác nhau và sẽ đem lại hiệu quả khác nhau.
  • Không sử dụng thảo dược với phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, dược tính của cây chìa vôi có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ và bé.
  • Người bệnh nên gặp những người có chuyên môn để sử dụng liều lượng đúng nhất.
  • Cần phải kết hợp với chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học để việc điều trị đạt được hiệu quả cao.

Mua cây chìa vôi giá bao nhiêu? Ở đâu?

Cây chìa vôi là thực vật có rất nhiều trong tự nhiên. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách phân biệt loại cây này cũng như bào chế chúng một cách chính xác. Vậy nên, tìm kiếm dược liệu cây chìa vôi khô là phương án tốt nhất đối với người tiêu dùng, vừa tiết kiệm thời gian lại mang lại hiệu quả nhanh chóng.

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều đại lý, cửa hàng Đông y có bán cây chìa vôi với giá dao động trong khoảng từ 170.000 VNĐ – 250.000 VNĐ/ kg. Cũng bởi sự phổ biến đó mà người tiêu dùng không dễ chọn được một địa điểm tin cậy để mua hàng.

Lựa chọn cây chìa vôi đã được bào chế để đảm bảo an toàn và chất lượng
Lựa chọn cây chìa vôi đã được bào chế để đảm bảo an toàn và chất lượng

Trong những năm gần đây, Trung tâm Nghiên cứu và Nuôi trồng Dược liệu Quốc gia Vietfarm được biết tới là đơn vị phân phối các sản phẩm dược hiệu hàng đầu Việt Nam. Tất cả các quy trình, bao gồm từ nuôi trồng, thu hoạch cho tới bào chế và đóng gói sản phẩm đều đảm bảo quy chuẩn GACP – WHO. Sản phẩm khi tới tay người tiêu dùng luôn được đảm bảo an toàn và chất lượng tốt nhất.

Cây chìa vôi tại Vietfarm được đóng thành túi 0.5 kg và 1 kg với giá niêm yết 110.000 VNĐ / 0.5 kg.Đặc biệt, Vietfarm có chương trình tri ân, với mỗi hóa đơn từ 500.000 VNĐ, khách hàng sẽ được miễn phí vận chuyển toàn quốc.

Cây chìa vôi thực sự là một cây thuốc quý có từ thiên nhiên cùng với những giá trị mang lại cho sức khỏe con người. Trên đây là những chia sẻ của chuyên trang về dược liệu chìa vôi. Hy vọng những kiến thức này sẽ là thông tin bổ ích đối với quý bạn đọc.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

1