Ngăn ngừa và kiểm soát chế độ dinh dưỡng bệnh nhân béo phì

Béo phì, còn gọi là mập phì, là bệnh do khối lượng mỡ tăng trưởng và tồn đọng quá nhiều trên cơ thể. Béo phì thường được chia thành 2 thể:

– Béo phì nguyên phát hay béo phì đơn thuần.

– Béo phì thứ phát, do nhiều bệnh khác gây ra.

Beo phi

Muốn xác định có bệnh béo phì hay không cần phải đo chỉ số mỡ, tránh nhầm lẫn với tình trạng cơ thể mắc bệnh phù thủng hoặc gia tăng trọng lượng, nở nang cơ bắp do tập luyện. Sau đây là 2 cách để đánh giá mức độ béo phì:

  1. Tính theo trọng lượng tiêu chuẩn (TLTC)

Công thức: TLTC = Chiều cao (cm) – 100 x 0.9 =>X (TLTC) lý tưởng.

– Cách tính: Dựa theo X (trọng lượng luôn luôn nặng hơn X).

+ Một người có chỉ số X (TLTC) từ 10-19.9% thì gọi là mập.

+ Nặng hơn X, từ 20% trở lên thì gọi là béo phì.

– Đánh giá: Béo phì được chia thành 3 mức độ:

+ Béo phì độ I = Cân nặng hơn TLTC (X) từ 20-30%.

+ Béo phì độ II = Cân nặng hơn TLTC (X) từ 30-50%.

+ Béo phì độ III = Cân nặng hơn TLTC (X) trên 50%.

  1. Tính theo chỉ số khối cơ thể (BMI- Body Mass Index)

– Công thức: BMI = Trọng lượng (Kg) : (chia cho) Chiều cao (m2)à X

+ Trọng lượng bình thường, chỉ số BMI từ 18.5 – 25.

+ Trọng lượng dưới 18.5 là gầy ốm.

+ Béo phì độ I: Từ 25 – 29.9.

+ Béo phì độ II: Từ 30 -40.

+ Béo phì độ III: Trên 40.

Hậu quả

Bệnh béo phì thường kéo theo hàng loạt nguy cơ gồm:

– Bệnh tim mạch, chứng cao huyết áp, bệnh gout, sỏi túi mật.

– Chứng tai biến mạch máu não (cao cấp 2 lần so với người bình thường).

– Làm tăng mức cholesterol xấu (low-density lipoproteins – LDL).

– Làm giảm mức cholesterol tốt (high-density lipoproteins – HDL)

– Tạo ra bệnh tiểu đường (diabetes), cao gấp 5 lần hơn người bình thường.

– Đối với phụ nữ, béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú (breast cancer), ung thư tử cung (uterus cancer) và ung thư cổ tử cung (cervix cancer).

– Béo phì còn làm cho bệnh viêm xương khớp (osteoarthritis) trầm trọng thêm do sức nặng quá tiêu chuẩn đè lên hông, đầu gối và các đĩa sụn (disks).

Ngăn ngừa và kiểm soát chế độ dinh dưỡng

Một trong những phương pháp trị bệnh béo phì hữu hiệu nhất vẫn là kiểm soát chế độ ăn uống và siêng năng tập thể dục hàng ngày.

tải xuống

  1. Kiêng cử và hạn chế:

Kiêng ăn đường và tất cả các sản phẩm có pha trộn đường gồm : Nước mía, bánh ngọt, kẹo, chè, chocolate, nước ngọt đóng chai, ice cream, các loại trái cây quá ngọt như mít chín, xoài chín, sầu riêng, hồng khô.

– Hạn chế tối đa việc ăn thịt, thực phẩm có trộn với thịt và mỡ động vật, các loại tinh bột gồm bánh mì, mì gói, bột sò, hủ tiếu, bánh phở.

– Không nên dùng caffeine, thịt chiên hay nướng vì khó tiêu và làm tăng nhiệt lượng. Tránh ăn quá no vào bữa cơm chiều hay tối vì cơ thể chỉ đốt được một ít nhiệt lượng trước khi chúng ta đi ngủ. Kết quả, nhiều người lên cân rất nhanh.

– Tránh ăn vội vã, ngốn miếng to, nuốt ừng ực không kịp nhai. Cũng không nên bỏ bữa ăn theo kiểu sáng nhịn đói, trưa ăn nhẹ, chiều nhịn đói; hoặc sáng trưa nhịn đói, chiều ăn gấp 2 lần. Chiến thuật này không có hiệu quả, không thể giảm cân.

  1. Nên ăn:

– Nên ăn loại thực phẩm sơ chế vốn giàu chất dinh dưỡng, vừa giữ cho đường trong máu ổn định vừa nâng cao năng lực, không gây béo phì vì nhiệt lượng thấp hơn loại thực phẩm chế biến. Ngoài ra, dạ dày còn có thể chứa được nhiều đồ ăn và tạo cảm giác no bụng nhờ chất sợi trong thực phẩm sơ chế đóng vai trò chất đệm.

– Nên ăn ngũ cốc xay thô, nhiều rau xanh, trái cây chín và các loại thực phẩm giàu chất đạm lại rất ít mỡ, gồm: Cá, thịt gia cầm không có da mà người mỹ gọi là thịt trắng (white-meat poultry) như thịt nạt gà, thịt nạt heo, chim nuôi. Khi dùng thực phẩm chế biến, đồ hộp, nhớ đọc cho kĩ bảng chỉ dẫn về nhiệt lượng cung cấp để bảo đảm rằng thành phần mỡ, đường và muối không đáng kể.

– Nên ăn chậm rãi, nhai từng miếng nhỏ cho đến khi đồ ăn biến thành sữa mới nuốt. Lối ăn này có 2 công dụng lớn: kèm hã sự thèm ăn và giúp tiêu hóa dễ dàng lại có giá trị hơn về mặt dinh dưỡng.

– Phải uống đủ nước, mỗi ngày ít nhất 64 ounces (tương đương 2 lít) nước tinh khiết, để vừa giúp cơ thể tẩy rửa chất độc vừa làm no bụng. Đây cũng là phương pháp chống thèm ăn khá hữu hiệu và ăn toàn.

Theo Y học luận trị

Like và Share nếu nội dung hữu ích!

Ý kiến bạn đọc

Bình luận

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Loại rau nào có tác dụng ngăn ngừa ung thư

Giải độc cơ thể nhờ ăn uống

Ăn uống trị táo bón

Nước ép dưa hấu làm giảm đau nhức cơ bắp